Sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.

Rządowy projekt wprowadza specjalną, szybszą procedurę sądową dla spraw dotyczących kredytów i pożyczek hipotecznych powiązanych z kursem franka szwajcarskiego - czyli tzw. spraw frankowych. Komisja Gospodarki i Rozwoju oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka przygotowały wspólne sprawozdanie i rekomendują Sejmowi przyjęcie tej ustawy. Chodzi o to, żeby sprawy kredytobiorców przeciwko bankom trwały krócej, a klienci byli lepiej chronieni w trakcie samego procesu.

• Od dnia doręczenia pozwu bankowi kredytobiorca automatycznie przestaje płacić raty kredytu frankowego aż do prawomocnego zakończenia sprawy, a bank nie może uznać tego za niewykonanie umowy.
• Bank nie może w tym czasie wypowiedzieć umowy kredytu ani zgłosić klienta do baz dłużników, np. do biur informacji gospodarczej, z powodu wstrzymanych rat.
• Sprawy mają być rozpatrywane szybciej: w drugiej instancji orzeka jeden sędzia zamiast trzech, sąd może rozstrzygnąć sprawę bez rozprawy, świadkowie mogą być przesłuchani zdalnie, a strony - zeznawać na piśmie.
• Bank zachowuje prawo do potrącenia swoich należności od kredytobiorcy, ale musi zgłosić to najpóźniej na początku sporu albo w ciągu dwóch miesięcy od powstania takiego prawa.
• Nowe zasady obejmują też sprawy już toczące się w sądach - banki mają dwa miesiące na powiadomienie baz dłużników o zawieszeniu spłat, a kredytobiorcy trzy miesiące na zgłoszenie nowych zarzutów wobec banku.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów), a sprawozdanie przygotowały wspólnie Komisja Gospodarki i Rozwoju oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, rekomendując Sejmowi jego przyjęcie.

Ustawa dotyczy przede wszystkim osób, które wzięły kredyt lub pożyczkę hipoteczną powiązaną z frankiem szwajcarskim i toczą (albo dopiero rozpoczynają) spór sądowy z bankiem w tej sprawie. Jeśli jesteś taką osobą, to od chwili doręczenia pozwu przestajesz płacić raty - i nie grozi ci za to wypowiedzenie umowy ani wpisanie na listę dłużników. Jeśli jesteś spadkobiercą kredytobiorcy, poręczyłeś jego dług albo zabezpieczyłeś kredyt swoją nieruchomością, przepisy też cię obejmują. Jeśli natomiast masz kredyt frankowy, ale nie jesteś w sporze sądowym z bankiem, ustawa nic bezpośrednio nie zmienia w twojej sytuacji - nie przewaluta kredytu i nie unieważnia żadnej umowy automatycznie, reguluje wyłącznie sposób prowadzenia procesu sądowego.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji, takich jak Sąd Najwyższy, Prokurator Generalny czy Narodowy Bank Polski, ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie da się podać dokładnych kwot ani liczby spraw, których dotyczy zmiana. Z treści przepisów wynika jednak, że kredytobiorcy frankowi zyskują realną ulgę finansową na czas procesu - nie muszą płacić rat, dopóki sprawa się nie zakończy prawomocnym wyrokiem, a takie sprawy potrafią trwać latami. Banki w tym czasie stracą wpływy z rat od pozywających klientów oraz część narzędzi nacisku, takich jak zgłaszanie klienta do baz dłużników czy wypowiadanie umowy. Sądy będą musiały dostosować się do szybszych trybów rozpoznawania spraw - jednoosobowe składy w drugiej instancji, możliwość orzekania bez rozprawy i uproszczone uzasadnienia wyroków mają odciążyć wymiar sprawiedliwości, w którym takich spraw jest bardzo dużo.

Projekt rządowy przeszedł przez prace dwóch komisji sejmowych - Gospodarki i Rozwoju oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka - które rekomendują jego przyjęcie. Ustawa zmienia też wcześniejszą nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z marca 2023 roku.