Do druku nr 2396 - opinia BPIH

To pismo dwóch organizacji biznesowych - Brytyjsko-Polskiej Izby Handlowej oraz Francusko-Polskiej Izby Gospodarczej - skierowane do Marszałka Sejmu w ramach opinii publicznej do projektu zmiany ustawy o podatku akcyzowym. Projekt złożył pod koniec lutego 2026 roku Klub Parlamentarny Polska 2050, a proponuje on podniesienie akcyzy na alkohol o 15 procent w 2026 roku i o 10 procent w 2027 roku - czyli mocniej i szybciej, niż zakładał obowiązujący od 2021 roku sześcioletni plan podwyżek. Izby uważają, że taka zmiana zaszkodzi firmom z branży alkoholowej i inwestorom, a w dłuższej perspektywie może nawet obniżyć wpływy do budżetu państwa.

• Dziś: obowiązujący od 2021 roku plan zakłada podwyżki akcyzy na alkohol o 5 procent w 2026 roku i o 5 procent w 2027 roku.
• Po zmianie: nowy projekt podnosi te stawki do 15 procent w 2026 roku i 10 procent w 2027 roku - czyli znacznie mocniej i szybciej.
• Licząc od 2022 roku, akcyza na alkohol wzrosłaby łącznie o 60 procent do 2027 roku.
• Samo to pismo niczego w prawie nie zmienia - to opinia dwóch izb handlowych sprzeciwiająca się takiemu tempu podwyżek, złożona w ramach opinii publicznej do projektu.
• Izby proponują pozostanie przy pierwotnym, łagodniejszym harmonogramie z 2021 roku (po 5 procent rocznie).

Pismo złożyły wspólnie Brytyjsko-Polska Izba Handlowa (BPCC) i Francusko-Polska Izba Gospodarcza (CCIFP), zrzeszające firmy z kapitałem brytyjskim, francuskim i polskim. To reakcja na projekt zmiany ustawy o podatku akcyzowym złożony przez Klub Parlamentarny Polska 2050 26 lutego 2026 roku - izby chcą wpłynąć na jego treść w ramach opinii publicznej.

Najbardziej odczują to osoby kupujące alkohol legalnie w sklepie - ceny piwa, wina, a zwłaszcza wódki i innych mocnych trunków, wzrosną bardziej i szybciej, niż wcześniej zapowiadano, bo akcyza to spory kawałek ceny na półce. Jeśli prowadzisz sklep, hurtownię, restaurację albo firmę produkującą lub importującą alkohol - zwłaszcza z kapitałem zagranicznym, jak firmy zrzeszone w izbach wysyłających to pismo - musisz liczyć się z dalszym spadkiem sprzedaży legalnych produktów i trudniejszym planowaniem cen oraz inwestycji. Jeśli natomiast kupujesz alkohol z niepewnego źródła (przemyt, szara strefa) licząc na niższą cenę, ryzykujesz zdrowiem, bo taki alkohol nie jest kontrolowany.

Brytyjsko-Polska Izba Handlowa i Francusko-Polska Izba Gospodarcza sprzeciwiają się proponowanemu tempu podwyżek akcyzy na alkohol, oceniając je jako odejście od dotychczasowej, przewidywalnej polityki podatkowej państwa. Ich zdaniem tak duża i nagła podwyżka pogłębi spadek sprzedaży legalnego alkoholu, zwiększy szarą strefę i zakupy alkoholu za granicą, a w efekcie może obniżyć, a nie podnieść wpływy do budżetu. Izby powołują się na dane Ministerstwa Finansów, Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) oraz raport Światowej Organizacji Zdrowia. Do tego pisma nie dołączono stanowisk innych instytucji - na przykład Ministerstwa Finansów, Biura Analiz Sejmowych czy organizacji zdrowia publicznego, do samego projektu ustawy.

To pismo jest opinią, a nie projektem ustawy - nie zawiera własnej Oceny Skutków Regulacji (OSR). Autorzy przytaczają jednak dane, które pokazują możliwe skutki podwyżek: według Ministerstwa Finansów wpływy z akcyzy na alkohol prawie się nie zmieniły mimo corocznych podwyżek - 14,1 miliarda złotych w 2022 roku i 14,6 miliarda złotych w 2024 roku, czyli po łącznej podwyżce stawki o 10 procent. Instytut Prognoz i Analiz Gospodarczych szacuje, że w 2023 roku z szarej strefy, czyli z alkoholu kupionego nielegalnie bez zapłaconej akcyzy, pochodziło około 18 milionów litrów czystego alkoholu, co odpowiada stracie dla budżetu rzędu 1,3 miliarda złotych rocznie. Izby ostrzegają, że jeszcze wyższa i szybsza podwyżka - łącznie o 60 procent w latach 2022-2027 - może ten problem pogłębić: więcej osób kupi alkohol nielegalnie albo za granicą, legalna sprzedaż i tak spadnie, a budżet może na tym stracić zamiast zyskać. Dla branży alkoholowej, zwłaszcza firm z kapitałem zagranicznym, oznacza to trudniejsze planowanie cen i inwestycji.

To opinia złożona 25 marca 2026 roku w ramach opinii publicznej do projektu zmiany ustawy o podatku akcyzowym, który do Sejmu wniósł Klub Parlamentarny Polska 2050 26 lutego 2026 roku. Pismo trafiło do Marszałka Sejmu przed dalszymi etapami prac nad projektem.

Spór dotyczy tempa zmian, a nie samego kierunku. Autorzy pisma nie kwestionują potrzeby ograniczania nadmiernego spożycia alkoholu - deklarują nawet otwartość na rozmowę o takich działaniach. Sprzeciwiają się jednak odejściu od wieloletniego planu podwyżek akcyzy uchwalonego w 2021 roku na sześć lat, argumentując, że nagła i większa podwyżka uderzy w przewidywalność prowadzenia biznesu i inwestycji, a w efekcie może, wbrew założeniom projektu, obniżyć - zamiast podnieść - wpływy do budżetu państwa.