Do druku nr 2396 - opinia RMiŚP.

Grupa posłów Klubu Parlamentarnego Polska 2050 złożyła projekt zmiany ustawy o podatku akcyzowym, który podnosi stawki podatku na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane, cydr, perry i tzw. wyroby pośrednie od 2027 roku. Ten konkretny dokument to nie sam projekt, lecz opinia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, który przekazał Sejmowi zebrane, krytyczne stanowiska organizacji reprezentujących producentów alkoholu.

• Do tej pory stawki akcyzy na alkohol rosną co roku według planu przyjętego w 2021 roku (tzw. mapa akcyzowa na lata 2022-2027); projekt dokłada do tego dodatkową, jednorazową podwyżkę na 2027 rok.
• Akcyza na alkohol etylowy (np. wódkę) wzrosłaby od 1 stycznia 2027 r. o ponad 20,5% względem stawki obowiązującej dziś - z 8391 zł do około 10 109 zł od hektolitra czystego spirytusu; licząc od 2019 r. byłby to łączny wzrost o 77%.
• Najwyższa podwyżka, przekraczająca 26,5%, dotyczyłaby cydru i perry o zawartości alkoholu do 5%.
• Projekt wprowadza mechanizm, w którym wpływy z akcyzy od wina i podobnych napojów powyżej rocznego progu 600 mln zł mają dodatkowo zasilać Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).
• Firmy dostałyby sześć miesięcy na przygotowanie się (czas na dostosowanie umów i cen), zanim nowe stawki zaczną obowiązywać.

Projekt złożyli posłowie Klubu Parlamentarnego Polska 2050 (26 lutego 2026 r.). Ten dokument to opinia Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Agnieszki Majewskiej, przekazująca krytyczne stanowiska organizacji branży alkoholowej.

Jeśli kupujesz alkohol w sklepie - wódkę, wino, piwo albo cydr - od 2027 roku możesz zapłacić za niego więcej, bo wyższa akcyza zwykle przekłada się na cenę na półce. Jeśli prowadzisz mały sklep monopolowy, bar albo restaurację, gdzie sprzedaż alkoholu stanowi istotną część obrotu, wyższa akcyza oznacza droższy towar do zakupu - musisz albo obniżyć swoją marżę, albo podnieść ceny dla klientów. Jeśli jesteś sadownikiem uprawiającym jabłka sprzedawane do produkcji cydru, spadek popytu na cydr spowodowany wysoką podwyżką akcyzy może uderzyć pośrednio w twoje dochody. Organizacje branżowe ostrzegają też, że część kupujących może zacząć szukać alkoholu poza legalnym obrotem albo kupować go za granicą, gdzie akcyza jest niższa.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców przekazała Sejmowi zebrane stanowiska trzech organizacji reprezentujących producentów alkoholu - wszystkie krytyczne wobec projektu. Zespół Roboczy ds. Branży Alkoholowej ocenia, że podwyżki naruszają wcześniej uzgodnioną „mapę akcyzową” na lata 2022-2027 i mogą być nieproporcjonalne. Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa kwestionuje m.in. brak uzasadnienia dla najwyższej podwyżki nałożonej na cydr oraz realność progu 600 mln zł, po którego przekroczeniu wpływy z akcyzy od wina miałyby dodatkowo zasilać Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy przedstawił najbardziej szczegółową krytykę - powołując się na dane Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom o malejącym spożyciu alkoholu w Polsce, kwestionuje argument o rosnącej „sile nabywczej” konsumentów i postuluje zmianę sposobu naliczania akcyzy od piwa. Sama Rzecznik MŚP prosi Sejm o rozważenie tych uwag w dalszych pracach nad projektem.

Ten dokument to opinia organizacji branżowych, a nie oficjalna Ocena Skutków Regulacji (OSR) rządu - nie zawiera więc urzędowych szacunków kosztów. Z treści opinii wynika jednak, że organizacje branżowe spodziewają się: spadku sprzedaży alkoholu i w efekcie niższych wpływów budżetowych z akcyzy, podatku VAT i podatków dochodowych; ryzyka dla miejsc pracy w branżach powiązanych z produkcją i sprzedażą alkoholu, gdzie - według Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy - pracuje ponad 80 tysięcy osób (m.in. w gastronomii, handlu, produkcji i rolnictwie); a także wzrostu nielegalnego rynku alkoholu i zakupów za granicą, gdzie akcyza jest niższa.

Projekt jest na etapie głosowania w Sejmie. Opinię Rzecznika MŚP przekazano 25 czerwca 2026 r., po konsultacjach z branżą w marcu 2026 r. Wcześniej, w grudniu 2025 r., podobny projekt zawetował Prezydent.

Spór dotyczy tego, czy podwyżka akcyzy na alkohol jest uzasadniona. Autorzy projektu wskazują na rosnącą „siłę nabywczą” konsumentów (czyli to, ile alkoholu można kupić za przeciętną pensję) oraz cele zdrowotne - ograniczenie spożycia alkoholu. Organizacje branżowe kontrargumentują, powołując się na dane pokazujące, że spożycie alkoholu w Polsce od lat spada, a poziom jego opodatkowania jest już wysoki na tle innych krajów Unii Europejskiej. Branża ostrzega, że kolejna podwyżka może nie przynieść dodatkowych wpływów budżetowych, a zamiast tego nasilić szarą strefę i tzw. turystykę alkoholową do krajów sąsiednich. Dodatkowym punktem sporu jest fakt, że to już druga taka próba w krótkim czasie - poprzednią, z grudnia 2025 r., zawetował Prezydent.