Do druku nr 2457 - opinia KL

To pismo, w którym Konfederacja Lewiatan - organizacja zrzeszająca duże i średnie firmy, w tym firmy międzynarodowe - krytykuje rządowy projekt zmiany ustawy o podatku akcyzowym. Rząd chce wprowadzić stawkę 40 zł podatku od zbiornika z płynem do e-papierosów, ale wyłącznie dla urządzeń wykorzystujących technologię indukcyjną (tzw. ferromagnetyczną) - czyli w praktyce dla jednego konkretnego produktu jednej firmy. Lewiatan uważa to za niesprawiedliwe i wnosi o zmianę zasad opodatkowania, zanim ustawa zostanie ostatecznie uchwalona.

Opinię złożyła Konfederacja Lewiatan - organizacja zrzeszająca pracodawców, należąca do BusinessEurope - podpisana przez prezydenta Marka Górskiego, 27 kwietnia 2026 r. Lewiatan nie jest autorem projektu ustawy (ten jest rządowy), lecz zgłasza do niego krytyczne uwagi.

Jeśli używasz e-papierosa z wymiennym podem opartym na technologii indukcyjnej, po wejściu przepisów w życie produkt może podrożeć albo całkiem zniknąć ze sklepów. Lewiatan przywołuje tu wcześniejszy precedens: po podobnej zmianie przepisów od 1 września 2025 r. z półek zniknęły pody i kartridże do urządzeń wielorazowych, mimo że konsumpcja nikotyny wcale nie spadła. Jeśli prowadzisz sklep, hurtownię albo kiosk sprzedający e-papierosy, musisz liczyć się z tym, że część asortymentu może zniknąć, a klienci zaczną szukać towaru poza legalnym rynkiem. Jeśli jesteś producentem lub importerem urządzeń wykorzystujących technologię indukcyjną, nowa stawka uderza wprost w twój model biznesowy, bo w praktyce dotyczy właściwie tylko tej jednej technologii.

Do kontekstu tej analizy dołączono wyłącznie stanowisko Konfederacji Lewiatan - organizacji pracodawców reprezentującej firmy z różnych branż. Lewiatan ocenia projekt negatywnie: zarzuca mu, że celuje w jeden produkt i jedną firmę, narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, przewiduje zbyt krótki, czternastodniowy czas na przygotowanie się do zmian oraz może naruszać unijne zasady niedyskryminacyjnego traktowania producentów. Innych opinii - na przykład Ministerstwa Finansów, Prokuratora Generalnego, Krajowej Rady Izb Rolniczych, Narodowego Banku Polskiego czy Biura Analiz Sejmowych - nie dołączono do tego dokumentu.

Ten dokument to opinia zewnętrznej organizacji, a nie sama ustawa, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) rządu. Z treści opinii wynika za to ostrzeżenie: zdaniem Lewiatana podniesienie akcyzy tylko dla jednej technologii nie przyniesie spodziewanych wpływów do budżetu, bo firmy i konsumenci przejdą na inne, nieobjęte regulacją rozwiązania techniczne albo do szarej strefy. Lewiatan przypomina, że po wcześniejszej zmianie przepisów od 1 września 2025 r. pody i kartridże do urządzeń wielorazowych zniknęły ze sklepów, a wpływy budżetowe z akcyzy na te produkty wyraźnie spadły - bez towarzyszącego spadku konsumpcji nikotyny. Dla budżetu państwa oznacza to ryzyko, że nowy podatek przyniesie mniej pieniędzy niż zakładano, a dla legalnych sprzedawców - utratę części rynku na rzecz nielegalnego handlu.

Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 15 kwietnia 2026 r. Lewiatan przesłał swoje uwagi 27 kwietnia 2026 r., kierując je do przewodniczącego Komisji Finansów Publicznych i szefów wszystkich klubów parlamentarnych, jeszcze przed dalszymi pracami komisji. Obecnie (wedle najnowszych danych) projekt znajduje się na etapie stanowiska Senatu.

Głównym sporem jest to, czy podatek powinien celować w konkretną technologię produkcji e-papierosów, czy być jednolity dla wszystkich rozwiązań. Rząd proponuje wyższą stawkę tylko dla urządzeń indukcyjnych. Lewiatan uważa to za nieuzasadnione różnicowanie, które godzi w jedną firmę, grozi sporami przed instytucjami międzynarodowymi i jest sprzeczne z równolegle przygotowywaną, szerszą reformą akcyzy oznaczoną jako UD363 - przez co uchwalenie tego projektu może okazać się przedwczesne i szybko nieaktualne.