Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw.

Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przygotowała sprawozdanie w sprawie rządowego projektu, który dostosowuje polskie prawo o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki do dwóch unijnych przepisów klimatycznych: o paliwach odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim oraz o objęciu żeglugi unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie ustawy, która nakłada na armatorów statków nowe obowiązki i kary za brak zgodności z unijnymi normami emisji.

Armatorzy statków muszą zgłaszać portom zamiar podłączenia do prądu z lądu oraz spełniać unijne limity emisji spalin - za brak zgodności zapłacą karę wpłacaną do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Statki, które uporczywie łamią przepisy, mogą zostać zatrzymane w porcie albo dostać zakaz wejścia. Firmy zarządzające portami będą częściej kontrolowane i muszą szkolić pracowników odbierających odpady ze statków.

Projekt zgłosił rząd (Rada Ministrów), a sprawozdanie przygotowała Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Motywacją jest obowiązek wdrożenia unijnych przepisów o emisjach w żegludze, obowiązujących już w Unii Europejskiej.

To przepisy przede wszystkim dla branży żeglugowej i portowej, nie dla przeciętnego obywatela. Jeśli jesteś armatorem lub kapitanem dużego kontenerowca albo promu zawijającego do portu w Szczecinie lub Gdyni, musisz zgłaszać podłączenie do prądu z lądu i możesz zapłacić karę za nadmierne spaliny. Jeśli mieszkasz w mieście portowym, zyskujesz pośrednio - mniej spalin i hałasu od statków stojących w porcie.

Do przedstawionego dokumentu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) dla firm żeglugowych i portów, ale podaje limit wydatków budżetowych na obsługę nowych zadań Polskiego Centrum Akredytacji - od 64 tysięcy złotych w 2026 roku do 80 tysięcy złotych w 2035 roku. Armatorzy niespełniający unijnych norm emisji zapłacą kary sięgające do 50 000 SDR za każde naruszenie, wpłacane do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Porty muszą też zainwestować w infrastrukturę do zasilania statków prądem z lądu.

Rządowy projekt trafił do Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, która przygotowała sprawozdanie rekomendujące Sejmowi przyjęcie ustawy. Zmiana wdraża unijne przepisy klimatyczne dla żeglugi obowiązujące od 2023-2024 roku, z opóźnieniem względem unijnych terminów.