Rządowy projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.

Rządowy projekt ustawy wprowadza zupełnie nową formę oszczędzania i inwestowania - osobiste konto inwestycyjne (OKI). Problem, który projekt ma rozwiązać, to opisana w uzasadnieniu skłonność Polaków do trzymania pieniędzy na nisko oprocentowanych lokatach zamiast inwestowania ich na giełdzie czy w fundusze, oraz niewielki udział polskiego rynku kapitałowego w gospodarce. OKI ma być prostym kontem, na którym można gromadzić gotówkę, obligacje, akcje i jednostki funduszy, opodatkowanym w nowy, uproszczony sposób. To całkiem nowy akt prawny, przygotowany przez rząd, a nie zmiana istniejącej ustawy - choć przy okazji zmienia też kilkanaście innych ustaw (m.in. o podatku dochodowym, o funduszach emerytalnych, o Narodowym Banku Polskim).

• Powstaje nowy rodzaj konta - osobiste konto inwestycyjne (OKI) - na którym można trzymać gotówkę, obligacje skarbowe, akcje, jednostki funduszy inwestycyjnych i inne aktywa u jednego lub kilku dostawców: banku, domu maklerskiego, funduszu inwestycyjnego, ubezpieczyciela lub funduszu emerytalnego.
• Zamiast dzisiejszego podatku liczonego od zysku z inwestycji, oszczędności i inwestycje na OKI będą objęte zupełnie nowym podatkiem od wartości aktywów - liczonym od średniej wartości majątku zgromadzonego w ciągu roku, a nie od wypracowanego zysku.
• Do 25 000 zł na części „bezpiecznej” konta (gotówka, obligacje skarbowe) oraz do 100 000 zł na części inwestycyjnej (akcje, fundusze, obligacje firm) będzie całkowicie zwolnione z tego podatku - maksymalnie 100 000 zł zwolnienia łącznie na jedną osobę.
• Stawka nowego podatku będzie co roku wyliczana jako 19% stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (NBP), z minimalnym progiem 0,1% - na 2027 rok ustalono ją na 0,85%.
• Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., a za bezprawne używanie nazwy „osobiste konto inwestycyjne” lub skrótu „OKI” w reklamie czy działalności grozi grzywna do 1 000 000 zł albo więzienie do 3 lat.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów). Z uzasadnienia wynika, że motywacją jest chęć pogłębienia polskiego rynku kapitałowego, zmniejszenia skłonności Polaków do trzymania oszczędności na lokatach oraz wdrożenia zaleceń unijnych dotyczących rachunków oszczędnościowo-inwestycyjnych, wzorowanych na szwedzkim koncie ISK.

Jeśli masz oszczędności do 25 000 zł na koncie oszczędnościowym lub w obligacjach skarbowych, możesz przenieść je na OKI i nie zapłacisz od nich żadnego podatku - ani od zysku, ani od samego posiadania tych pieniędzy. Jeśli inwestujesz na giełdzie lub w fundusze do 100 000 zł, na OKI unikniesz dzisiejszego opodatkowania zysków kapitałowych, dopóki mieścisz się w limicie zwolnienia. Jeśli Twoje oszczędności i inwestycje przekraczają łącznie 125 000 zł (25 000 + 100 000 zł), nadwyżka i tak zostanie opodatkowana nowym podatkiem od wartości aktywów - liczonym od samej wartości majątku, nawet jeśli inwestycja akurat przyniosła stratę. Jeśli mieszkasz za granicą, ale masz OKI w Polsce, nadal zapłacisz ten podatek - bo nie obejmują go umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeśli prowadzisz firmę finansową i chciałbyś reklamować produkt jako „konto inwestycyjne” bez odpowiednich uprawnień, projekt przewiduje za to karę.

Do przekazanego fragmentu druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji - nie ma tu stanowiska Prokuratora Generalnego, Narodowego Banku Polskiego (NBP), Sądu Najwyższego ani wyników konsultacji publicznych. Dokument zaznacza jedynie, że projekt został upubliczniony w wykazie prac legislacyjnych rządu (pod oznaczeniem UD296) oraz że - zdaniem autorów projektu - nie wymaga on opiniowania ani konsultacji z Unią Europejską czy Europejskim Bankiem Centralnym.

Dokument nie zawiera w dostępnym fragmencie Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami wpływów do budżetu czy kosztów wdrożenia - nie podano więc, ile pieniędzy ustawa realnie przyniesie lub będzie kosztować państwo. Z treści projektu wynika za to jasno, że cały nowy podatek od wartości aktywów trafi w całości do budżetu państwa, a nie do budżetów gmin czy powiatów. Banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, ubezpieczyciele i fundusze emerytalne będą musiały dostosować swoje systemy i procedury - m.in. codziennie wyceniać aktywa klientów na OKI oraz przesyłać nowe sprawozdania do Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i urzędów skarbowych. Projekt - jak zaznaczono w dokumencie - może też wpływać na małe i średnie firmy z sektora finansowego, które zdecydują się oferować klientom OKI.

To rządowy projekt ustawy, prowadzony w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod oznaczeniem UD296. Z dostępnego fragmentu nie wynika, na jakim etapie prac sejmowych obecnie się znajduje. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.