Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw.

Rząd proponuje gruntowną zmianę zasad działania oddziałów banków z krajów spoza Unii Europejskiej w Polsce - takich jak oddziały banków ze Stanów Zjednoczonych, Chin czy Szwajcarii. Do tej pory działały one na stosunkowo liberalnych zasadach; teraz mają podlegać podobnym wymogom bezpieczeństwa co polskie banki. Projekt wdraża unijne przepisy dotyczące nadzoru bankowego i jednocześnie rozszerza uprawnienia KNF wobec kadry zarządzającej wszystkich banków działających w Polsce. Celem jest wzmocnienie stabilności polskiego systemu finansowego i lepsza ochrona środków klientów trzymanych w tych instytucjach.

• Nowy podział zagranicznych banków na dwie klasy: oddziały banków spoza UE zostają podzielone na „klasę 1" (duże - aktywa co najmniej 5 mld euro lub znaczące depozyty od klientów indywidualnych) i „klasę 2" (mniejsze), z odrębnymi wymogami bezpieczeństwa dla każdej grupy.
• Obowiązkowe rezerwy finansowe zdeponowane w Polsce: oddziały klasy 1 muszą utrzymywać co najmniej 2,5% wartości swoich zobowiązań jako zabezpieczenie (minimum 10 mln euro), a oddziały klasy 2 - co najmniej 0,5% (minimum 5 mln euro); środki te muszą leżeć na rachunku powierniczym w polskim banku, by były dostępne w razie kryzysu.
• KNF może zawieszać i odwoływać szefów banków: urząd nadzoru finansowego zyskuje uprawnienie do żądania zawieszenia lub odwołania dyrektora oddziału albo członka zarządu i rady nadzorczej banku, jeśli uzna, że dana osoba nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych.
• Obowiązkowe zgłaszanie przejęć i fuzji do KNF: bank lub holding finansowy planujący nabycie pakietu wynoszącego co najmniej 15% kapitału innej instytucji finansowej musi wcześniej zawiadomić KNF i poczekać na ocenę; to samo dotyczy planowanych fuzji i podziałów banków.
• Duże oddziały spoza UE mogą być zmuszone do przekształcenia w bank krajowy: jeśli oddział stanie się zbyt duży i ważny dla stabilności rynku (aktywa co najmniej 10 mld euro w Polsce), KNF może nakazać mu przekształcenie w pełnoprawny bank podlegający polskiemu prawu.

Projekt złożył rząd, wdrażając unijne przepisy ostrożnościowe dla sektora bankowego. Uzasadnienie wskazuje konieczność dostosowania polskiego prawa do wymogów UE i wzmocnienia nadzoru nad podmiotami spoza Unii.

Dla większości Polaków trzymających oszczędności w krajowych bankach zmiany będą odczuwalne głównie pośrednio - przez ogólnie większe bezpieczeństwo systemu finansowego. Jednak kilka grup odczuje je bezpośrednio.

Jeśli masz konto lub lokatę w oddziale banku spoza UE działającego w Polsce (np. banku z siedzibą w Stanach Zjednoczonych lub Azji) - twój bank będzie musiał utrzymywać rezerwy finansowe zdeponowane w Polsce i wyraźnie informować cię o tym, czy twoje oszczędności objęte są systemem gwarantowania depozytów. Jeśli nie są - musi ci to wprost powiedzieć, również w umowie.

Jeśli inwestujesz w akcje banków lub holdingów finansowych - każde planowane przejęcie pakietu co najmniej 15% kapitału będzie wymagało wcześniejszego zgłoszenia do KNF i odczekania na jej decyzję (do 60 dni roboczych), co może wydłużyć czas finalizacji takich transakcji.

Jeśli jesteś dyrektorem, członkiem zarządu lub rady nadzorczej banku - KNF będzie mogła weryfikować twoje kwalifikacje i w uzasadnionych przypadkach wnioskować o twoje zawieszenie lub odwołanie ze stanowiska.

W udostępnionych fragmentach projektu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych. Brak stanowiska Narodowego Banku Polskiego, Sądu Najwyższego, Prokuratury Generalnej ani organizacji branżowych sektora bankowego.

Udostępnione fragmenty projektu nie zawierają pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR), dlatego skutki finansowe opisano jakościowo na podstawie treści projektu.

Oddziały banków spoza UE działające w Polsce będą musiały ponieść realne koszty dostosowania - utrzymania obowiązkowych rezerw kapitałowych (od 5 do 10 mln euro w zależności od wielkości oddziału), wdrożenia nowych systemów sprawozdawczości i finansowania corocznych przeglądów przez niezależnego audytora. Dla mniejszych oddziałów może to oznaczać decyzję o ograniczeniu działalności lub wyjściu z polskiego rynku.

Klienci oddziałów banków spoza UE zyskają lepszą ochronę - rezerwy finansowe ich banku będą zdeponowane fizycznie w Polsce, a nie wyłącznie za granicą, co zwiększa szansę na odzyskanie środków w razie upadłości. Nie oznacza to jednak automatycznego objęcia polskim systemem gwarantowania depozytów.

Komisja Nadzoru Finansowego otrzymuje nowe obowiązki i uprawnienia, w tym konieczność corocznego raportowania do unijnego nadzoru bankowego (EBA) danych o oddziałach z krajów trzecich, co wiąże się z dodatkowymi kosztami administracyjnymi dla urzędu.

Banki i holdingi finansowe planujące przejęcia lub fuzje muszą liczyć się z dłuższymi procedurami - termin na ocenę przez KNF wynosi 60 dni roboczych i może zostać wydłużony w przypadku konieczności konsultacji międzynarodowych.

Projekt jest na etapie prac sejmowych. Zastępuje dotychczasowe, stosunkowo ogólne przepisy dotyczące oddziałów zagranicznych banków w Polsce nowym, rozbudowanym reżimem regulacyjnym - wdrażając unijne przepisy ostrożnościowe znane jako pakiet CRD6/CRR3. Jest to projekt rządowy.