Rządowy projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny.

Jeśli jesteś muzykiem, malarzem, pisarzem, aktorem, tancerzem lub innym twórcą i pracujesz bez etatu ani własnej firmy — ta ustawa jest skierowana wprost do Ciebie. Jeśli masz udokumentowany dorobek artystyczny i w każdym z ostatnich 3 lat miałeś jakiekolwiek przychody z twórczości, możesz złożyć wniosek o status artysty zawodowego, a jeśli Twoje dochody są niskie (poniżej progu liczonego jako 125% dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia rocznie) — państwo opłaci za Ciebie składki ZUS i zdrowotne nawet do 12 miesięcy.

Jeśli zarabiasz więcej niż ten próg, dostaniesz sam status, ale bez dopłaty — a to oznacza obowiązek płacenia pełnych składek ZUS liczonych od minimalnego wynagrodzenia z własnej kieszeni, nawet w miesiącach, w których nic nie zarobiłeś. Jeśli już wcześniej byłeś zarejestrowany w ZUS jako twórca lub artysta na starych zasadach, przez pierwsze 3 lata po wejściu ustawy nic się dla Ciebie automatycznie nie zmieni, ale będziesz mógł ubiegać się o potwierdzenie nowego statusu.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR), ale sama ustawa podaje limity wydatków budżetowych na lata 2027–2036. Dla ministra kultury koszty wyniosą 11,11 mln zł w 2027 r., spadając do 5,35 mln zł w 2029 r., a potem ustabilizują się na poziomie ok. 6–6,5 mln zł rocznie. Dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych koszty obsługi nowego systemu wyniosą od 10,34 mln zł w 2027 r. do 11,65 mln zł w 2029 r., a od 2030 r. spadną do ok. 3 mln zł rocznie. Wszystkie te koszty pokrywa budżet państwa.

Dla artystów korzystających z dopłaty państwo pokryje ich składki w całości. Dla tych, którzy dostaną sam status bez dopłaty, pojawi się nowy obowiązek: comiesięczne opłacanie pełnych składek ZUS liczonych od minimalnego wynagrodzenia, tak jak w przypadku osób prowadzących własną działalność.

To rządowy projekt ustawy, na wstępnym etapie prac sejmowych. Zastępuje dotychczasowy system oparty na Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców. Ustawa ma wejść w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia.