Do druku nr 2673 - opinia OPZZ

Dokument to krytyczna opinia Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) do poselskiego projektu ustawy, który mimo tytułu o systemie ochrony zdrowia wcale nie reformuje leczenia pacjentów. Według związkowców projekt w praktyce przesuwa pieniądze i uprawnienia między instytucjami: przenosi część decyzji o zwolnieniach lekarskich z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), zmienia zasady wypłacania wynagrodzenia chorobowego, wprowadza nowy podział szpitali na wiodące i podległe oraz zmienia sposób liczenia najniższych pensji w służbie zdrowia. OPZZ uważa, że tak skonstruowany projekt nie powinien być dalej procedowany.

• Przenosi decyzje o zwolnieniach lekarskich z ZUS do NFZ - to NFZ ma wydawać decyzje o prawie do zasiłku, wstrzymywać wypłaty i kontrolować lekarzy wystawiających zwolnienia.
• Wprowadza podział szpitali na wiodące i podległe - szpital wiodący będzie mógł wydawać wiążące polecenia mniejszym szpitalom w regionie.
• Zmienia sposób ustalania najniższych wynagrodzeń w ochronie zdrowia - zamiast rosnąć razem z przeciętną pensją w gospodarce, mają być liczone tak jak podwyżki emerytur i rent.
• Skraca z 33 do 14 dni okres, w którym za zwolnienie lekarskie płaci pracodawca - od 15 dnia zasiłek wypłaca NFZ.
• Wprowadza nową ulgę podatkową na leczenie (tzw. ulga zdrowotna) pozwalającą odliczyć od podatku część wydatków na prywatną opiekę zdrowotną.

Opinię napisało Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) na prośbę Kancelarii Sejmu, oceniając poselski projekt ustawy zdrowotnej. Motywacja związkowców: obrona dotychczasowych zasad podwyżek pensji medyków i sprzeciw wobec przenoszenia uprawnień do NFZ.

Jeśli jesteś pracownikiem i twoje zwolnienie lekarskie trwa dłużej niż dwa tygodnie: po 14 dniu (dziś dopiero po 33 dniach) przestaje ci płacić pracodawca, a dalszą wypłatę i decyzje w twojej sprawie - łącznie z odwołaniami od orzeczeń lekarskich - przejmuje NFZ zamiast ZUS. OPZZ ostrzega, że NFZ nie ma ani kadr, ani doświadczenia w takich sprawach, więc wypłaty mogą się opóźniać, a spory - częściej trafiać do sądu.

Jeśli pracujesz w mniejszym szpitalu, na przykład powiatowym: twoja placówka może zostać podporządkowana większemu szpitalowi wiodącemu, co zdaniem związkowców może oznaczać przeniesienie do innej pracy, zmianę obowiązków albo likwidację oddziału - bez żadnych dodatkowych gwarancji poza samą ciągłością umowy o pracę.

Jeśli mieszkasz z dala od dużego miasta: niektóre zabiegi czy oddziały w twoim lokalnym szpitalu mogą zniknąć, bo usługi skupią się w szpitalu wiodącym, zwykle w większym mieście - co oznacza dłuższą drogę i dłuższe oczekiwanie na pomoc.

Jeśli jesteś pracownikiem medycznym zarabiającym najniższą pensję zasadniczą: twoja pensja może rosnąć wolniej niż dotychczas, bo zmienia się sposób jej wyliczania.

Do druku dołączono opinię Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) z 13 maja 2026 r., która ocenia projekt bardzo krytycznie i rekomenduje wstrzymanie dalszych prac nad nim - głównie ze względu na przeniesienie decyzji o zwolnieniach lekarskich do NFZ, nowy podział szpitali oraz zmianę zasad podwyżek pensji medyków. Dwa miesiące później, 22 lipca 2026 r., OPZZ przesłało korektę swojego stanowiska, w której - inaczej niż w pierwszej opinii - poparło wprowadzenie ulgi podatkowej na leczenie, proponując nawet wyższe odliczenie (15 zamiast 10 procent udokumentowanych wydatków na leczenie). Innych opinii do tego dokumentu - na przykład rządu, NFZ czy Prokuratora Generalnego - nie dołączono.

Ten dokument sam nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to opinia do projektu, a nie sama ustawa. OPZZ zwraca jednak uwagę na wewnętrzną niespójność samego projektu: uzasadnienie mówi o lepszym gospodarowaniu zasobami szpitali, a część dokumentu opisująca skutki regulacji mówi przede wszystkim o łataniu deficytu NFZ i zwiększaniu jego wpływów - czyli o pieniądzach, nie o pacjentach. Zdaniem związkowców oznacza to, że prawdziwym celem projektu może być ograniczenie kosztów i wzrost przychodów NFZ, a nie poprawa opieki zdrowotnej. OPZZ ostrzega przed konkretnymi skutkami: więcej sporów sądowych o zasiłki, ryzyko opóźnień w wypłatach w okresie zmiany systemu, mniejsza samodzielność szpitali powiatowych i wolniejszy wzrost pensji w ochronie zdrowia. Projekt nie przewiduje żadnych dodatkowych gwarancji zatrudnienia dla pracowników szpitali przejmowanych przez szpital wiodący poza samą ciągłością umowy o pracę.

Opinia OPZZ z 13 maja 2026 r. dotyczy poselskiego projektu ustawy o systemie ochrony zdrowia (dokument sejmowy nr 2673). 22 lipca 2026 r. OPZZ przesłało korektę stanowiska w sprawie ulgi zdrowotnej. Oba pisma wpłynęły do Kancelarii Sejmu 23 lipca 2026 r.

Największy spór dotyczy przeniesienia orzekania o zwolnieniach lekarskich z ZUS do NFZ oraz zmiany sposobu podwyższania najniższych pensji medyków. Projektodawcy argumentują, że nowe rozwiązania mają ułatwić planowanie finansowe i ustabilizować wydatki NFZ. OPZZ odpowiada, że w praktyce oznacza to zamrożenie realnego wzrostu płac i oddanie NFZ władzy, do której instytucja ta nie ma ani kadr, ani doświadczenia, co grozi opóźnieniami w wypłatach i falą spraw sądowych. Osobny spór dotyczy ulgi podatkowej na leczenie - OPZZ najpierw był jej przeciwny, a dwa miesiące później zmienił zdanie i zaproponował jej zwiększenie.