Komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Ten projekt przygotowała komisja sejmowa, a nie rząd, i rozwiązuje problem państwowej wypożyczalni sprzętu wspomagającego dla osób z niepełnosprawnościami, która - jak przyznają sami autorzy - okazała się droga i mało efektywna. Zamiast wypożyczać wózki, aparaty słuchowe, skutery elektryczne czy inny sprzęt rehabilitacyjny, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) będzie mógł przekazać go na stałą własność osobom, które go potrzebują, ich rodzinom albo organizacjom i samorządom działającym na ich rzecz. To zmiana w obowiązującej ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, wprowadzona na czas określony - nowe zasady mają obowiązywać tylko do końca 2028 roku.

• Znika przepis, na podstawie którego PFRON prowadził ogólnopolską wypożyczalnię sprzętu - dziś sprzęt trzeba było oddawać z powrotem, po zmianie będzie można przekazać go na stałą własność, bezpłatnie i bez obowiązku zwrotu.
• Powstaje nowa procedura likwidacji rezerwy strategicznej udostępnionej PFRON - decyzję podejmuje prezes zarządu Funduszu, ale minister spraw wewnętrznych może się jej sprzeciwić w ciągu 14 dni od zawiadomienia.
• Przekazanie sprzętu osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom odbywa się bez podatków i opłat - nie pobiera się żadnych danin publicznych od żadnej ze stron umowy.
• Sprzęt, który wcześniej trafił z powrotem do magazynu, minister spraw wewnętrznych będzie mógł do końca 2028 r. przekazać nieodpłatnie samorządom, publicznym szpitalom lub organizacjom pozarządowym pomagającym osobom niepełnosprawnym - albo, jeśli sprzęt się nie nadaje, skierować go do utylizacji.
• Całe rozwiązanie jest czasowe: nowe przepisy przestaną obowiązywać z końcem 2028 roku, a dotychczasowy przepis o wypożyczalni zostanie usunięty z ustawy od 1 stycznia 2029 roku.

Projekt zgłosiła komisja sejmowa, nie rząd. Autorzy uzasadniają to wysokimi kosztami i niską efektywnością dotychczasowej wypożyczalni sprzętu prowadzonej przez PFRON.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin, które korzystały albo mogłyby skorzystać ze sprzętu zakupionego przez PFRON - wózków ręcznych i elektrycznych, skuterów, aparatów słuchowych, oprogramowania wspomagającego czy innych urządzeń medycznych. Jeśli masz w domu sprzęt wypożyczony wcześniej z PFRON, po wejściu ustawy w życie możesz go dostać na własność zamiast musieć go kiedyś oddać. Jeśli jesteś osobą z niepełnosprawnością lub opiekunem takiej osoby i nigdy nie korzystałeś z wypożyczalni, zyskujesz nową drogę do bezpłatnego otrzymania sprzętu, który wcześniej był tylko wypożyczany. Zmiana dotyczy też organizacji pozarządowych, domów pomocy społecznej, samorządów i publicznych placówek zdrowotnych, które będą mogły dostać zbędny już PFRON-owi sprzęt do wykorzystania w swojej działalności na rzecz osób niepełnosprawnych.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji - w uzasadnieniu wprost zapisano, że projekt nie był poddany konsultacjom.

Z uzasadnienia projektu wynika, że dotychczasowa wypożyczalnia była bardzo mało wykorzystywana - do końca 2025 roku skorzystało z niej 1964 osoby, które wypożyczyły łącznie 2717 sprzętów spośród 14 555 dostępnych. Zakupiony sprzęt wart był łącznie 95 587 575,80 zł, a sam koszt prowadzenia wypożyczalni od 2023 do końca 2025 roku wyniósł 7 325 975,67 zł, z czego prawie 1,9 mln zł to samo magazynowanie. Autorzy projektu szacują, że w latach 2027-2028 same przeglądy, naprawy, magazynowanie i ubezpieczenie sprzętu kosztowałyby PFRON łącznie około 18,1 mln zł, ale zapewniają, że dalsze prowadzenie wypożyczalni kosztowałoby jeszcze więcej. Według projektodawców zmiana nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa, bo opiera się na już zakupionym majątku - efektem ma być zmniejszenie przyszłych wydatków PFRON. Skarb Państwa straci część majątku, bo przekazywany sprzęt przestanie być jego własnością, ale w zamian PFRON przestanie płacić za jego utrzymanie.

To projekt komisyjny - przygotowała go komisja sejmowa, nie rząd. Dokument nie precyzuje obecnego etapu prac legislacyjnych.