Fiskus nie wydłuży już poboru podatku sprawą karną

Sejm zdecydował o zmianie przepisów, które regulują, jak długo urząd skarbowy może domagać się od kogoś zapłaty zaległego podatku. Chodzi o sytuacje, w których fiskus tuż przed upływem terminu na ściągnięcie długu wszczynał wobec podatnika sprawę karną skarbową - i dzięki temu automatycznie zyskiwał więcej czasu na egzekwowanie należności. Po zmianie taki zabieg przestaje działać, co kończy praktykę od lat krytykowaną przez sądy administracyjne jako obchodzenie prawa podatnika do spokoju po upływie terminu przedawnienia.

• Wszczęcie sprawy karnej skarbowej tuż przed upływem terminu, w którym urząd może ściągnąć zaległy podatek: dziś automatycznie wydłuża ten termin → po zmianie już go nie wydłuża.
• Zmieniono też powiązane przepisy Kodeksu karnego skarbowego, żeby dopasować je do nowej zasady liczenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Projekt zgłosił rząd. W uzasadnieniu wskazano, że ma on zakończyć praktykę wszczynania spraw karnych skarbowych tylko po to, by wydłużyć czas na ściągnięcie podatku - krytykowaną przez sądy administracyjne.

Zwykłego podatnika, który rozlicza pensję i płaci PIT na czas, ta zmiana raczej nie dotknie. Najbardziej odczują ją przedsiębiorcy i osoby, które mają albo miały spór z urzędem skarbowym o zaległy podatek. Jeśli jesteś przedsiębiorcą, wobec którego urząd wszczął sprawę karną skarbową tuż przed upływem terminu przedawnienia długu - po zmianie taka sprawa karna już nie da fiskusowi dodatkowego czasu na ściągnięcie należności. Dokument nie podaje, ilu podatników rocznie dotyczy taka sytuacja, ale nowa zasada obejmuje każdego, kto ma otwarty spór podatkowy blisko upływu terminu przedawnienia.

Ustawę poparło 241 posłów, przeciw było 199, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały kluby koalicji rządzącej: KO (153 za, 0 przeciw), Polska2050 (13 za, 0 przeciw), PSL-TD (31 za, 0 przeciw), Centrum (15 za, 0 przeciw), Lewica (19 za, 0 przeciw) oraz koło Razem (4 za, 0 przeciw). Przeciw byli niemal jednomyślnie: PiS (0 za, 178 przeciw), Konfederacja (0 za, 12 przeciw), Konfederacja KP (0 za, 3 przeciw) i Demokracja (0 za, 4 przeciw). Wśród posłów niezrzeszonych głosy były podzielone: 5 za, 2 przeciw. Podział głosów pokrył się niemal dokładnie z podziałem na koalicję rządzącą i opozycję.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami, więc skutki trzeba opisać jakościowo. Przedsiębiorcy i inni podatnicy w sporach z fiskusem zyskują pewność, że sprawa karna skarbowa wszczęta pod koniec biegu terminu przedawnienia nie da urzędowi dodatkowego czasu na egzekwowanie długu. Urzędy skarbowe tracą narzędzie, które pozwalało im wydłużać czas na ściągnięcie zaległości poprzez wszczynanie postępowań karnych - będą musiały kończyć sprawy przed upływem pierwotnego terminu. Zmiana wprowadza w życie zasadę, o którą od lat apelowały sądy administracyjne.

To głosowanie nad całością ustawy w trzecim czytaniu (241:199) - projekt trafił potem do Senatu, a Prezydent zgłosił wobec niego weto 11 czerwca 2026 r. Ostatecznie proces zakończył się uchwaleniem ustawy.

Głosowanie odzwierciedlało podział polityczny: za było niemal wyłącznie koalicja rządząca, przeciw - cała opozycja parlamentarna. Krytycy mogli wskazywać na obawy o osłabienie narzędzi fiskusa do ścigania nierzetelnych podatników, zwolennicy podkreślali, że zmiana kończy praktykę uznaną przez sądy administracyjne za obchodzenie prawa podatnika do przedawnienia długu.

Wewnątrz głównych klubów nie było odstępstw od linii partyjnej - każdy klub głosował jednolicie. Jedynym wyjątkiem byli posłowie niezrzeszeni, wśród których głosy podzieliły się 5 za i 2 przeciw.