Ustawa frankowa: poprawka opozycji odrzucona

Posłowie głosowali nad jedną z poprawek zgłoszonych w trzecim czytaniu do ustawy „frankowej” - projektu, który ma przyspieszyć rozpoznawanie w sądach spraw osób spłacających kredyty i pożyczki hipoteczne powiązane z kursem franka szwajcarskiego. Głosowanie podzieliło Sejm niemal dokładnie wzdłuż linii koalicja-opozycja: PiS i Konfederacja chciały tę poprawkę wprowadzić, a rządząca koalicja (KO, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica) była przeciw. Poprawka przepadła stosunkiem 199 do 229 głosów, więc ustawa poszła dalej w kształcie zaproponowanym wcześniej przez komisje sejmowe, bez tej zmiany.

Treść odrzuconej poprawki nr 3 nie znalazła się w materiałach przekazanych do tej analizy. Z dołączonych do projektu opinii wynika, że głównym spornym punktem ustawy jest przepis pozwalający bankom potrącać swoje należności z konsumentem aż do zakończenia sprawy w sądzie drugiej instancji, zamiast - jak dotychczas - tylko na wczesnym etapie sporu. Układ głosów (PiS i Konfederacja za, cała koalicja rządząca przeciw) sugeruje, że poprawka mogła dotyczyć właśnie tego mechanizmu, ale nie weszła do ustawy.

Z dostępnych materiałów nie wynika wprost, kto zgłosił poprawkę nr 3. Układ głosów - niemal jednomyślne poparcie PiS i Konfederacji przy sprzeciwie całej koalicji rządzącej - wskazuje, że najpewniej pochodziła od posłów opozycji.

Jeśli spłacasz lub spłacałeś kredyt we frankach szwajcarskich i masz albo planujesz sprawę w sądzie z bankiem, ta poprawka mogła dotyczyć zasad rozliczania się z bankiem pod koniec procesu. Skoro przepadła, obowiązuje wersja przepisu zaproponowana przez rząd - krytykowana w opiniach dołączonych do projektu jako korzystniejsza dla banków niż dla konsumentów. Dokumenty nie podają, ilu dokładnie kredytobiorców ten konkretny przepis obejmie.

Wynik: 199 głosów za, 229 przeciw, nikt się nie wstrzymał - poprawka przepadła jedynie 30 głosami. Za głosowały niemal w komplecie duże kluby opozycji: PiS (174 za, 0 przeciw) i Konfederacja (12 za, 0 przeciw), a dołączyły do nich mniejsze koła: Konfederacja Korony Polskiej, Razem i Demokracja (po 3 głosy za każde, bez głosów przeciw). Przeciw głosował niemal cały obóz rządzący: KO (1 za, 152 przeciw), PSL-Trzecia Droga (0 za, 30 przeciw), Polska2050 (0 za, 11 przeciw), Lewica (0 za, 19 przeciw) i Centrum (0 za, 14 przeciw); niezrzeszeni podzielili się po połowie (3 za, 3 przeciw). Ciekawostką jest to, że lewicowe koła Razem i Demokracja głosowały wbrew reszcie koalicji, razem z PiS i Konfederacją.

Skoro poprawka nie przeszła, ustawa trafiła do trzeciego czytania i została tego samego dnia uchwalona w brzmieniu przygotowanym przez komisje sejmowe - czyli, jak wynika z załączonych opinii, z utrzymanym mechanizmem potrącenia korzystnym dla banków. Dokumenty nie zawierają formalnej Oceny Skutków Regulacji dla tej konkretnej poprawki, więc nie można podać kwot ani liczby spraw, których dotyczyłaby zmiana, gdyby weszła w życie. Cała ustawa - zgodnie z uzasadnieniem projektu - ma przyspieszyć rozpoznawanie ponad 195 tysięcy spraw frankowych toczących się na koniec I kwartału 2025 r.

Głosowanie odbyło się 29 maja 2026 r. podczas trzeciego czytania, po dwóch turach prac komisji. Tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę. Senat zajął stanowisko 25 czerwca 2026 r., a 26 czerwca ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu.

Spór dotyczy głównie przepisu wydłużającego czas na tzw. potrącenie należności między bankiem a konsumentem aż do końca postępowania w drugiej instancji. Kancelaria Mazur i Wspólnicy oraz Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu apelowały o usunięcie lub ograniczenie tego przepisu, ostrzegając, że w skrajnym przypadku konsument mógłby zostać zobowiązany oddać bankowi kapitał kredytu w podwójnej wysokości, a same postępowania mogłyby się wydłużyć zamiast skrócić. Narodowy Bank Polski nie zgłosił uwag do projektu.

Nietypowe jest to, że lewicowe koła Razem i Demokracja (po 3 głosy za) głosowały razem z PiS i Konfederacją, czyli przeciwko stanowisku pozostałych klubów tworzących rządzącą koalicję. Duże kluby głosowały jednak w pełni zdyscyplinowanie - ani PiS, ani KO, ani Konfederacja nie miały w tym głosowaniu odstępstw od własnej linii.