Umowa u notariusza dla par: wniosek mniejszości odrzucony

Posłowie głosowali nad wnioskiem mniejszości do sprawozdania komisji zajmującej się projektem ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. To ustawa, która pozwala parom żyjącym bez ślubu - także parom jednopłciowym, które dziś nie mogą zawrzeć w Polsce żadnego formalnego związku - podpisać umowę u notariusza i uzyskać status osoby najbliższej dla siebie nawzajem. Wniosek mniejszości przepadł zdecydowaną większością głosów, więc w mocy zostaje wersja przyjęta wcześniej przez większość komisji, a nie propozycja zgłoszona przez część posłów, którzy się z nią nie zgadzali.

• Wniosek mniejszości, który proponował inne rozwiązanie niż przyjęte przez większość komisji, przepadł - sama treść tej odrębnej propozycji nie jest znana z dostępnych dokumentów.
• W mocy zostaje wersja ustawy przyjęta przez większość komisji: osoby żyjące w nieformalnym związku, w tym pary jednopłciowe, będą mogły podpisać umowę u notariusza i uzyskać status osoby najbliższej.
• Osoby takie zyskują zwolnienie z podatku od darowizn i spadków między sobą.
• Ustawa nie wprowadza automatycznego prawa do dziedziczenia - bez testamentu majątek nadal trafi do rodziny, nie do partnera.

Wniosek zgłosiła część posłów zasiadających w Komisji Nadzwyczajnej, którzy nie zgodzili się ze stanowiskiem większości komisji. Dostępne dane nie precyzują dokładnej treści ich propozycji ani pełnej listy sygnatariuszy.

To konkretne głosowanie samo w sobie niczyjej sytuacji nie zmienia - wniosek przepadł, więc obowiązuje wersja ustawy przyjęta przez większość komisji. Jeśli mieszkasz z partnerem lub partnerką bez ślubu, w tym jeśli jesteście parą jednopłciową, będziecie mogli pójść do notariusza i podpisać umowę, która da wam status osoby najbliższej - czyli m.in. łatwiejszy dostęp do informacji o stanie zdrowia partnera w szpitalu oraz zwolnienie z podatku od darowizn i spadków między sobą. Jeśli liczysz na automatyczne dziedziczenie po partnerze bez testamentu - ustawa tego nie daje, testament pozostaje konieczny. Dokument nie podaje, ile osób może skorzystać z nowego rozwiązania.

Wynik był jednoznaczny: 23 głosy za, 395 przeciw, 1 wstrzymujący się. Za wnioskiem mniejszości głosowały niemal jednolicie Konfederacja (12 za, 0 przeciw) oraz lewicowa Razem (4 za, 0 przeciw) - ugrupowania o skrajnie różnych poglądach, co sugeruje, że mogły popierać wniosek z zupełnie różnych powodów. W komplecie przeciw były największe kluby: PiS (172 przeciw), KO (150 przeciw), a także Lewica (19 przeciw) i Polska2050 (11 przeciw).

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji dla samego wniosku mniejszości, bo wniosek przepadł i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W mocy pozostaje wersja ustawy przyjęta przez większość komisji: pary żyjące bez ślubu zyskują możliwość formalizacji związku u notariusza oraz zwolnienie z podatku od darowizn i spadków między sobą, natomiast nie otrzymują automatycznego prawa do dziedziczenia - bez testamentu majątek trafi do rodziny, nie do partnera. Tego samego dnia Sejm uchwalił ustawę w trzecim czytaniu.

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania 29 maja 2026 r., na tym samym posiedzeniu, na którym Sejm ostatecznie uchwalił ustawę. Projekt trafił potem do Senatu, a 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta.

Sam wynik głosowania nie był sporny - zdecydowana większość Sejmu odrzuciła wniosek mniejszości. Politycznie i społecznie sporny pozostaje jednak temat całej ustawy: po raz pierwszy w Polsce prawo ma dać parom jednopłciowym możliwość formalnego uregulowania swojego związku, choć w węższym zakresie niż małżeństwo czy pełne związki partnerskie. Część środowisk konserwatywnych krytykuje to jako krok w stronę związków partnerskich, a część organizacji broniących praw osób LGBT ocenia rozwiązanie jako zbyt ograniczone, bo nie daje np. prawa do dziedziczenia bez testamentu.

W obrębie ugrupowań związanych z Konfederacją widać rozłam: główny klub Konfederacja głosował jednolicie za wnioskiem (12 za, 0 przeciw), a powiązany z nim mniejszy klub Konfederacja_KP - przeciwnie, głównie przeciw (1 za, 2 przeciw). W PSL-TD tylko 2 z 25 głosujących posłów poparło wniosek, reszta była przeciw. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się najbardziej równomiernie (2 za, 4 przeciw, 1 wstrzymujący się).