Sejm odrzuca poprawkę do umów o wspólnym pożyciu

Posłowie głosowali nad poprawką (tzw. wnioskiem mniejszości) zgłoszoną podczas prac komisji nad rządowym projektem ustawy, która pozwala parom żyjącym bez ślubu - także parom jednopłciowym, które w Polsce nie mogą dziś zawrzeć żadnego formalnego związku - podpisać u notariusza umowę potwierdzającą, że są dla siebie osobami najbliższymi. Poprawka nie przeszła, więc do dalszych prac i finalnego uchwalenia trafiła wersja rekomendowana przez większość komisji, a nie zmiana proponowana przez wnioskodawców.

• Status osoby najbliższej: dziś pary bez ślubu nie mają żadnego formalnego potwierdzenia swojego związku - po zmianie mogą podpisać umowę u notariusza i uzyskać wzajemny status osób najbliższych.
• Szpital i informacja o zdrowiu: dziś partner spoza małżeństwa często nie ma prawa do informacji o stanie zdrowia bliskiej osoby - po zmianie umowa notarialna to umożliwia.
• Podatek od darowizn i spadków: dziś darowizny i spadki między partnerami bez ślubu są opodatkowane jak między obcymi osobami - po zmianie partnerzy z taką umową są z tego podatku zwolnieni.
• Dziedziczenie: to się nie zmienia - bez testamentu partner nadal nie dziedziczy automatycznie, majątek trafia do rodziny.
• Pary jednopłciowe: dziś nie mają żadnej prawnej formy potwierdzenia związku w Polsce - po zmianie mogą zawrzeć wspomnianą umowę, choć to nadal nie jest małżeństwo ani związek partnerski w pełnym znaczeniu.

Bazowy projekt to inicjatywa rządu. Samo to głosowanie dotyczyło jednak poprawki zgłoszonej w komisji przez grupę posłów mniejszości sejmowej - z rozkładu głosów wynika, że najsilniej popierali ją posłowie klubu Razem.

Jeśli mieszkasz z partnerem lub partnerką bez ślubu - także jeśli jesteście parą jednopłciową, dla której małżeństwo w Polsce jest niedostępne - ta ustawa pozwala wam formalnie potwierdzić, że jesteście dla siebie najbliższymi osobami. W praktyce oznacza to łatwiejszy dostęp do informacji w szpitalu, możliwość ustanowienia pełnomocnictwa do załatwiania spraw partnera oraz zwolnienie z podatku przy darowiznach i spadkach między wami. Jeśli liczysz na automatyczne dziedziczenie po partnerze - taka umowa go nie daje, bez testamentu majątek nadal trafi do rodziny, nie do partnera. Dokument nie podaje, ilu par w Polsce może z tego rozwiązania skorzystać.

Wynik był jednoznaczny: za poprawką głosowało tylko 5 posłów, przeciw - aż 421, 1 osoba wstrzymała się. Największe kluby głosowały w komplecie przeciw: PiS (0 za, 173 przeciw), KO (0 za, 153 przeciw), a także Polska2050, PSL-TD, Lewica, Konfederacja i Centrum. Poparcie dla poprawki przyszło niemal wyłącznie z klubu Razem (4 za) oraz od jednego posła niezrzeszonego.

Dokument nie zawiera w dostępnym tu kontekście Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc konkretnych kwot kosztów nie da się podać. Jakościowo: pary bez ślubu - w tym pary jednopłciowe - zyskują nową, dobrowolną drogę do potwierdzenia swojego związku u notariusza, bez zmiany zasad dziedziczenia czy zawierania małżeństw. Notariusze i urzędy skarbowe będą musiały obsługiwać nowy rodzaj umowy i nowe zwolnienie podatkowe przy darowiznach i spadkach między partnerami. Odrzucona w tym głosowaniu poprawka nie wpływa na te skutki - ustawa weszła w życie w wersji rekomendowanej przez komisję, nie w wersji proponowanej przez wnioskodawców poprawki.

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania 29 maja 2026 r., tuż przed głosowaniem nad całością ustawy. Ustawa została uchwalona, trafiła do Senatu (stanowisko z 25 czerwca 2026 r.), a 26 czerwca 2026 r. przekazano ją Prezydentowi do podpisu.

Widoczny jest rozłam po stronie lewicy: klub Razem głosował w komplecie (4 osoby) za poprawką, podczas gdy Lewica (0 za, 19 przeciw) i KO (0 za, 153 przeciw) odrzuciły ją w całości. Wśród posłów niezrzeszonych głosy też się rozjechały - 1 za, 5 przeciw, 1 wstrzymujący się.