Sejm utrzymuje poprawkę do ustawy o parach bez ślubu

Posłowie głosowali nad poprawką nr 39 do ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu - przepisów, które dają parom mieszkającym razem bez ślubu, w tym parom jednopłciowym niemogącym dziś zawrzeć w Polsce żadnego formalnego związku, możliwość podpisania umowy u notariusza. Dzięki takiej umowie partnerzy mogą potwierdzić, że są dla siebie osobami najbliższymi - np. w szpitalu czy urzędzie - i skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizn i spadków między sobą. Poprawka nr 39 została przyjęta 229 głosami za, co oznacza, że weszła do ostatecznej wersji ustawy uchwalonej tego samego dnia.

Materiały przekazane do tej analizy nie zawierają dokładnej treści poprawki nr 39 - dostępne dokumenty opisują całą ustawę i sprawozdanie komisji, a nie pojedynczą zmianę zgłoszoną w trzecim czytaniu. Wiadomo, że dotyczyła ona przepisów regulujących zawieranie umowy o wspólnym pożyciu - głównego mechanizmu tej ustawy, a jej przyjęcie oznacza utrzymanie tego zapisu w finalnym tekście.

Poprawkę zgłoszono w toku prac Komisji Nadzwyczajnej nad rządowym projektem ustawy; dostępne materiały nie wskazują, który klub lub poseł był jej konkretnym autorem.

Ponieważ poprawka dotyczyła kluczowego mechanizmu ustawy, jej przyjęcie oznacza, że instrument umowy o wspólnym pożyciu pozostał w ostatecznym kształcie prawa uchwalonego tego dnia. Dotyczy to przede wszystkim par mieszkających razem bez ślubu - w tym par jednopłciowych - które po wejściu ustawy w życie będą mogły podpisać taką umowę u notariusza i uzyskać status osób najbliższych, co ułatwi im np. potwierdzanie tego statusu w szpitalu. Dokument nie podaje, ile osób może z tego skorzystać.

Za poprawką głosowało 229 posłów, przeciw 195, 1 wstrzymał się. Jednolicie za głosowały: KO (153 za), Polska2050 (10 za), Lewica (20 za) i Centrum (14 za). Przeciw jednolicie głosowały PiS (171 przeciw) i Konfederacja (12 przeciw) oraz mniejsze kluby Demokracja (3 przeciw) i Konfederacja_KP (3 przeciw). W klubie PSL-TD nie było jedności: 24 posłów poparło poprawkę, 3 było przeciw, a 1 wstrzymał się. Podobnie posłowie niezrzeszeni podzielili się - 4 za, 3 przeciw.

Ponieważ poprawka nr 39 przeszła, weszła do ostatecznego tekstu ustawy, którą Sejm uchwalił jeszcze tego samego dnia, 29 maja 2026 r., w trzecim czytaniu. Ustawa trafiła następnie do Senatu (stanowisko z 25 czerwca 2026 r.), a potem została przekazana prezydentowi do podpisu (26 czerwca 2026 r.).

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania 29 maja 2026 r., po tym jak projekt po drugim czytaniu wracał jeszcze raz do komisji w celu przedstawienia sprawozdania. Tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę.

Ustawa, do której odnosi się ta poprawka, budzi spory od miesięcy. Sąd Najwyższy ocenił podobne rozwiązania negatywnie, powołując się na zapis Konstytucji o małżeństwie jako związku kobiety i mężczyzny. Z kolei Amnesty International krytykuje projekt jako zbyt wąski wobec wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które nakazują Polsce prawne uznanie związków osób tej samej płci - organizacja wskazuje, że projekt nie daje np. prawa do dziedziczenia ustawowego ani pełnego uznania pary jako takiej. Przy samej poprawce podział głosów pokrywał się z podziałem koalicja-opozycja: PiS i Konfederacja były przeciw, ugrupowania koalicji rządzącej - za.

Największe odstępstwo od jednolitej linii wystąpiło w PSL-TD: 24 posłów poparło poprawkę, ale 3 zagłosowało przeciw, a 1 się wstrzymał - rozbieżność zauważalna jak na partię o bardziej konserwatywnym elektoracie. Podobny rozłam widać wśród posłów niezrzeszonych (4 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby głosowały w komplecie jednym blokiem, bez wyjątków.