Ustawa o AI: poprawka opozycji odrzucona 227:204

Posłowie głosowali nad jednym z wniosków mniejszości zgłoszonych na ostatnim etapie prac nad ustawą o systemach sztucznej inteligencji - nowym prawem, które reguluje działanie firm i urzędów korzystających z AI, na przykład w bankach, sklepach internetowych czy przy rekrutacji pracowników. Wniosek mniejszości chciał zmienić fragment tekstu przygotowanego przez komisję, inny niż wersja przyjęta wcześniej większością głosów w sprawozdaniu komisji. Sejm ten wniosek odrzucił, więc do dalszych prac - i tego samego dnia do uchwalonej ustawy - trafiła wersja komisji, a nie propozycja zgłaszających sprzeciw posłów.

• Firmy i urzędy wdrażające systemy AI (np. w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej czy obsłudze klientów) będą podlegać kontroli nowej Komisji: dziś nie ma dedykowanego nadzoru nad AI, po zmianie taki organ powstanie.
• Firma będzie mogła wcześniej zapytać Komisję, czy jej system AI jest zgodny z prawem, ale za opłatą 150 zł od każdej sprawy.
• Wniosek mniejszości nr 1, który miał zmienić fragment tego rozwiązania przyjęty przez komisję, przepadł stosunkiem głosów 204 do 227 - pierwotny tekst komisji pozostał więc bez zmian proponowanych przez wnioskodawców.
• Osoba prywatna korzystająca z AI wyłącznie w życiu prywatnym nadal pozostaje poza zakresem ustawy - to się nie zmieniło.

Z dostępnych danych nie wynika wprost, którzy posłowie złożyli wniosek mniejszości nr 1. Sądząc po rozkładzie głosów (zdecydowane poparcie PiS i Konfederacji), najpewniej wywodził się on od członków Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii należących do tych klubów.

Dla większości obywateli, którzy po prostu korzystają z narzędzi AI w życiu prywatnym, ta ustawa - również po odrzuceniu tego wniosku mniejszości - nic nie zmienia, bo takie prywatne użycie jest z niej wyłączone. Inaczej wygląda sytuacja, jeśli jesteś klientem banku, sklepu internetowego albo urzędu, który korzysta z systemu AI: jeśli uznasz, że taki system naruszył twoje prawa (np. przy ocenie zdolności kredytowej albo rekrutacji), będziesz mógł złożyć skargę do nowej Komisji, a ta sprawdzi sprawę i w razie potrzeby ukarze odpowiedzialną firmę. Jeśli prowadzisz firmę wdrażającą AI, czekają cię nowe obowiązki i możliwość kontroli, a każda opinia Komisji o zgodności twojego rozwiązania z prawem będzie kosztować 150 zł. Dokument nie podaje, ilu przedsiębiorców czy obywateli skorzysta ze skargi do Komisji.

Wynik był stosunkowo bliski: 204 głosy za, 227 przeciw, 1 wstrzymujący się - do odrzucenia zabrakło 23 głosów. Za wnioskiem głosowali niemal jednolicie posłowie opozycji: PiS (175 za, 2 przeciw), Konfederacja (15 za), Konfederacja KP (3 za) i Demokracja (3 za), a niezrzeszeni byli podzieleni (4 za, 2 przeciw, 1 wstrzymał się). Przeciw był cały obóz rządzący: KO (152 przeciw), PSL-TD (27 przeciw), Lewica (19 przeciw), Centrum (13 przeciw) i Polska2050 (12 przeciw) - żaden z tych klubów nie oddał głosu za wnioskiem. Ten układ pokazuje typowy podział na koalicję rządzącą broniącą tekstu komisji i opozycję próbującą go zmienić.

Ponieważ wniosek przepadł, do ustawy o systemach AI, uchwalonej tego samego dnia (11 czerwca 2026 r.), trafiła wersja przygotowana przez komisję, a nie zmiana proponowana przez wnioskodawców mniejszości. W praktyce oznacza to, że ostateczny kształt przepisów pozostał taki, jak przewidywał projekt rządowy: firmy i urzędy wdrażające systemy AI (np. w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej czy obsłudze klientów) podlegają kontroli nowej Komisji, a każda opinia o zgodności systemu z prawem kosztuje 150 zł. Dokument nie precyzuje, jaką dokładnie zmianę wprowadzałby wniosek mniejszości nr 1 ani czy dla tej konkretnej poprawki sporządzono odrębną Ocenę Skutków Regulacji (OSR) - nie ma więc podstaw, by szacować inne koszty niż te wynikające z podstawowego projektu.

Głosowanie odbyło się w trakcie III czytania ustawy o systemach AI, 11 czerwca 2026 r. Tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę. Trafiła ona później do Senatu (stanowisko z 25 czerwca 2026 r.), a po rozpatrzeniu części senackich poprawek 3 lipca 2026 r. przekazano ją Prezydentowi do podpisu.

Wynik był stosunkowo napięty (204 do 227, czyli różnica niespełna 23 głosów), co pokazuje wyraźny podział polityczny: opozycja (PiS i Konfederacja) chciała zmienić fragment przepisów przyjęty przez komisję, a koalicja rządząca (KO, Polska2050, PSL-TD, Centrum, Lewica) broniła jednomyślnie wersji komisji i przegłosowała wniosek. Dostępne dane nie precyzują jednak, jakiej konkretnie kwestii merytorycznej dotyczył spór.

Klub PiS głosował niemal jednolicie za wnioskiem (175 z 177 głosujących), z zaledwie dwoma odstępstwami. Cały obóz rządzący - KO, Polska2050, PSL-TD, Centrum i Lewica - głosował jednolicie przeciw, bez żadnych wyjątków. Jedyną grupą bez wyraźnej linii byli niezrzeszeni: 4 głosy za, 2 przeciw i 1 wstrzymujący się, co jest typowe dla posłów niezależnych od klubowej dyscypliny.