Sejm odrzucił poprawkę PiS do ustawy o AI

To głosowanie dotyczyło jednej z wielu poprawek zgłoszonych do rządowego projektu ustawy o systemach sztucznej inteligencji - dokumentu, który wprowadza w Polsce nowy urząd nadzorujący firmy budujące i wykorzystujące systemy sztucznej inteligencji (AI), na przykład w bankowości, rekrutacji pracowników czy obsłudze klienta. Poprawka nr 9 była częścią dodatkowego sprawozdania komisji, przedstawionego tuż przed ostatecznym, trzecim czytaniem ustawy 11 czerwca 2026 roku. Dokładna treść tej konkretnej poprawki nie jest dostępna w naszych źródłach, ale sam wynik głosowania pokazuje wyraźny podział: kluby opozycyjne chciały ją wprowadzić do ustawy, a koalicja rządząca ją odrzuciła, więc projekt poszedł dalej bez tej zmiany.

Treść konkretnej poprawki nr 9 nie znajduje się w dostępnych nam dokumentach sejmowych, dlatego nie możemy precyzyjnie opisać, jaki zapis miała zmienić w projekcie ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Wiadomo natomiast, że dyskusja wokół tego projektu toczyła się m.in. wokół zakresu uprawnień kontrolnych nowego urzędu, wysokości kar finansowych dla firm oraz terminów na odwołania od jego decyzji - to w tych obszarach zgłaszano najwięcej zastrzeżeń na etapie prac komisyjnych.

Z dostępnych danych nie wynika wprost, kto formalnie złożył poprawkę nr 9. Układ głosów - zdecydowane poparcie klubu PiS i Konfederacji - wskazuje jednak, że wniosek najprawdopodobniej pochodził od jednego z klubów opozycyjnych wobec rządzącej koalicji.

Skoro nie znamy dokładnej treści tej poprawki, nie możemy powiedzieć, jak konkretnie zmieniłaby ona sytuację obywateli, gdyby została przyjęta. Wiadomo natomiast, że cała ustawa, w ramach której głosowano tę poprawkę, dotyczy przede wszystkim firm i urzędów wdrażających systemy AI - to one będą podlegać kontrolom nowego urzędu. Zwykły obywatel odczuje to pośrednio: jako klient banku, sklepu internetowego czy urzędu korzystających z AI, będzie mógł złożyć skargę do nowej Komisji, jeśli uzna, że taki system naruszył jego prawa.

Poprawka przepadła stosunkiem głosów 203 do 237 - do przyjęcia potrzeba było 238 głosów, więc zabrakło jednego głosu do progu, a i tak przeciw było więcej głosów niż za. Za poprawką głosowały niemal jednolicie kluby opozycyjne: PiS (178 za, 0 przeciw), Konfederacja (15 za, 0 przeciw), Konfederacja KP (3 za, 0 przeciw) oraz koło Demokracja (3 za, 0 przeciw), a także część posłów niezrzeszonych (4 za). Przeciw byli niemal jednomyślnie posłowie koalicji rządzącej: Koalicja Obywatelska (0 za, 154 przeciw), PSL-Trzecia Droga (0 za, 29 przeciw), Lewica (0 za, 20 przeciw), Polska2050 (0 za, 14 przeciw) i Centrum (0 za, 13 przeciw), a także mała lewicowa Razem (0 za, 4 przeciw). Podział niemal idealnie pokrywa się z linią koalicja rządząca kontra opozycja, bez większych odstępstw w dyscyplinie klubowej.

Ponieważ poprawka nie przeszła, projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji w tym punkcie pozostał w kształcie zaproponowanym wcześniej przez komisję - bez zmiany, o którą zabiegała opozycja. Tego samego dnia, 11 czerwca 2026 roku, Sejm uchwalił całą ustawę w trzecim czytaniu, a więc odrzucenie tej konkretnej poprawki nie zatrzymało prac nad ustawą, tylko zdecydowało o jej ostatecznym brzmieniu w tym jednym aspekcie.

Głosowanie odbyło się na etapie trzeciego, ostatecznego czytania ustawy o systemach sztucznej inteligencji, 11 czerwca 2026 roku, tuż przed uchwaleniem całej ustawy. Wcześniej projekt przeszedł pierwsze i drugie czytanie oraz dodatkową pracę w komisji. Po głosowaniu ustawa trafiła do Senatu, a 3 lipca 2026 roku Sejm rozpatrzył stanowisko Senatu i przekazał ustawę do podpisu Prezydentowi.

Głosowanie było wyraźnie sporne politycznie - różnica między obozami wyniosła około 34 głosów, co odzwierciedla ogólny spór wokół całej ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Firmy technologiczne, reprezentowane m.in. przez Konfederację Lewiatan, zgłaszały w toku prac komisyjnych liczne zastrzeżenia do zakresu uprawnień kontrolnych nowego urzędu, wysokości kar oraz terminów odwoławczych, co mogło znajdować odzwierciedlenie w podziale głosów opozycja-koalicja. Nie mamy jednak potwierdzenia, że akurat ta poprawka dotyczyła któregoś z tych wątków.

Warto zwrócić uwagę na koło Demokracja, które głosowało jednolicie za poprawką (3 głosy), po stronie opozycji, a nie razem z większością klubów zbliżonych do koalicji rządzącej. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się niemal po równo (4 za, 3 przeciw), co pokazuje brak jednej wspólnej linii w tej grupie.