Zastawy sprzed 20 lat znikną z rejestru bez wniosku

Sejm przegłosował ustawę, która porządkuje rejestr zastawów rejestrowych - czyli wykaz rzeczy (najczęściej samochodów, maszyn rolniczych i sprzętu firmowego) obciążonych zabezpieczeniem kredytu lub leasingu. Problem, który rozwiązuje, jest prosty: ktoś dawno spłacił kredyt na auto, ale bank czy firma leasingowa nigdy nie złożyła wniosku o wykreślenie zastawu z rejestru, więc pojazd formalnie do dziś figuruje jako obciążony. Po wejściu ustawy w życie takie „martwe” wpisy sprzed ponad 20 lat znikną z rejestru automatycznie, bez składania wniosków i bez opłat. Zmiana obejmuje też sposób, w jaki dane o zastawach trafiają do centralnej ewidencji pojazdów, żeby historia auta była bardziej wiarygodna dla kupujących.

• Wpisy zastawów rejestrowych starsze niż 20 lat, dla których nikt nie złożył wniosku o wykreślenie, będą automatycznie oznaczane jako wygasłe.
• Właściciel pojazdu lub sprzętu nie musi składać wniosku ani płacić opłaty sądowej, by usunąć taki przeterminowany wpis.
• Rejestr zastawów zostanie ściślej powiązany z ewidencją pojazdów, dzięki czemu dane o obciążeniach auta będą dokładniejsze przy sprawdzaniu jego historii.
• Zmiana obejmuje równolegle przepisy Prawa o ruchu drogowym w zakresie przekazywania informacji o zastawach do rejestru pojazdów.

Projekt zgłosił rząd. Z uzasadnienia wynika, że celem jest uporządkowanie rejestru zastawów rejestrowych i automatyczne usunięcie z niego martwych, przeterminowanych wpisów sprzed lat.

Zmiana dotyczy dwóch grup. Po pierwsze - osób i firm, które dawno spłaciły kredyt lub leasing na samochód, maszynę rolniczą albo sprzęt firmowy, a wierzyciel nigdy nie wykreślił zastawu z rejestru: jeśli to twoja sytuacja, wpis zniknie sam, bez żadnego wniosku i bez opłaty. Po drugie - każdego, kto kupuje lub sprzedaje używany samochód: rejestr zastawów będzie dokładniejszy, bo nie będzie zaśmiecony archiwalnymi wpisami sprzed dekad, więc łatwiej sprawdzisz, czy auto jest faktycznie wolne od obciążeń finansowych. Dokument nie podaje, ile dokładnie wpisów lub osób obejmie ta zmiana.

Wynik: 238 za, 180 przeciw, 19 wstrzymało się. Koalicja rządowa głosowała niemal jednomyślnie za: KO 151 za, Polska2050 13 za, PSL-TD 31 za, Lewica 18 za, Centrum 14 za. PiS był zdyscyplinowany po drugiej stronie - 176 przeciw, 1 za, 1 wstrzymanie. Konfederacja rozdzieliła się: 2 za, 13 wstrzymało się, a mniejsza Konfederacja Korony Polskiej wstrzymała się w całości (3 głosy). Mały klub Demokracja głosował przeciw (3 głosy) mimo że projekt jest rządowy.

W dostępnych materiałach nie ma Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami, więc skutki finansowe trzeba opisać jakościowo. Zyskują właściciele pojazdów i sprzętu z martwymi zastawami - unikną formalności i opłat sądowych za wykreślenie wpisu. Zyskują też kupujący używane pojazdy, bo rejestr będzie bardziej wiarygodny. Obciążone zostają sądy prowadzące rejestr zastawów, które muszą wdrożyć mechanizm automatycznego oznaczania przeterminowanych wpisów jako wygasłych.

Projekt rządowy wpłynął do Sejmu 30 kwietnia 2026 r. Po pierwszym czytaniu w komisjach projekt trafił z powrotem do komisji po drugim czytaniu (17 czerwca 2026 r.), a 19 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę w trzecim czytaniu.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie (238:180), choć projekt ma charakter techniczny - porządkuje rejestr zastawów. Cała koalicja rządząca głosowała za, a PiS niemal jednomyślnie przeciw. Dokument nie wskazuje merytorycznego sporu o treść przepisów - podział wygląda na głosowanie wzdłuż linii koalicja-opozycja, typowe dla projektów rządowych, a nie na spór o konkretne rozwiązania prawne.

Zwraca uwagę różnica w reakcji ugrupowań spoza koalicji: PiS głosował niemal w całości przeciw (176 z 178 głosujących), podczas gdy Konfederacja w większości wstrzymała się od głosu (13 z 15), a nie głosowała przeciw. Klub niez. rozjechał się - 4 za, 1 przeciw, 1 wstrzymanie, co jest typowe dla grupy bez wspólnej dyscypliny głosowania.