Sejm chroni krytyków władzy przed uciążliwymi pozwami

Posłowie głosowali nad poprawką nr 9 do rządowego projektu ustawy, która ma chronić dziennikarzy, blogerów, naukowców, działaczy społecznych i zwykłych mieszkańców przed pozwami, których celem jest nie tyle wygrana w sądzie, co zmęczenie i zastraszenie osoby publicznie krytykującej władzę, urząd czy firmę - chodzi o tzw. pozew-kaganiec. Poprawka była elementem dodatkowego sprawozdania komisji przygotowanego tuż przed ostatecznym uchwaleniem ustawy. Głosowanie zakończyło się zdecydowanym poparciem - 236 głosów za przy zaledwie 2 przeciw - i poprawka weszła do tekstu, który tego samego dnia Sejm uchwalił w całości.

• Dostępne materiały nie zawierają szczegółowego opisu treści poprawki nr 9 - wiadomo jedynie, że powstała w toku prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka nad projektem, po odesłaniu go do komisji podczas drugiego czytania.
• Poprawka została przyjęta i weszła do ostatecznej wersji ustawy, uchwalonej tego samego dnia w trzecim czytaniu.

Poprawka pochodzi z prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka nad rządowym projektem ustawy (dodatkowe sprawozdanie komisji). Dostępne materiały nie wskazują, który konkretnie poseł lub grupa posłów ją zgłosili.

Poprawka dotyczy tego samego kręgu osób, które ma chronić cała ustawa: dziennikarzy, blogerów, naukowców, działaczy organizacji społecznych, ale też zwykłych mieszkańców, którzy publicznie skrytykowali np. lokalnego urzędnika, inwestora czy firmę i w efekcie zostali pozwani o odszkodowanie. Dokument nie precyzuje, na który dokładnie element tej ochrony wpłynęła sama poprawka nr 9 ani ilu osób może to dotyczyć - wiadomo tylko, że mechanizm jako całość ma służyć każdemu, kto znajdzie się w takiej sytuacji.

Wynik był zdecydowany: 236 głosów za, tylko 2 przeciw i aż 198 wstrzymujących się. Za poprawką głosowały niemal jednolicie kluby koalicji rządzącej: KO (151 za, 0 przeciw), Polska2050 (13 za), PSL-Trzecia Droga (28 za), Lewica (18 za), Centrum (15 za) oraz koło Razem (4 za). Klub PiS w zdecydowanej większości wstrzymał się od głosu - 176 posłów - a tylko pojedyncze osoby odstąpiły od tej linii: 1 poseł zagłosował za, 2 przeciw (to jedyne głosy przeciw w całym głosowaniu). Konfederacja (13 osób), Konfederacja Korony Polskiej (3 osoby) i koło Demokracja (4 osoby) także wstrzymały się od głosu.

Poprawka stała się częścią ustawy, która tego samego dnia - 15 maja 2026 r. - została uchwalona przez Sejm, następnie trafiła do Senatu, wróciła do Sejmu z poprawkami przyjętymi 29 maja 2026 r., a 19 czerwca 2026 r. podpisał ją Prezydent. Jej praktyczny skutek nakłada się więc na całościowy efekt ustawy: możliwość żądania od osoby pozywającej wpłaty kaucji na pokrycie kosztów obrony pozwanego oraz obowiązek szybszego rozpatrzenia przez sąd sprawy uznanej za próbę zastraszenia krytyka. Dokument nie precyzuje, który dokładnie fragment tego mechanizmu zmieniła sama poprawka nr 9 ani czy dotyczyła kosztów, terminów, czy zakresu ochrony.

Głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu, na podstawie dodatkowego sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka - po tym, jak w drugim czytaniu 14 maja 2026 r. Sejm odesłał projekt z powrotem do komisji. Tego samego posiedzenia, 15 maja 2026 r., cała ustawa została uchwalona.

Niemal cały klub PiS (176 ze wszystkich głosujących posłów tego klubu) wstrzymał się od głosu zamiast jasno poprzeć lub odrzucić poprawkę do ustawy chroniącej osoby krytykujące władzę - to zauważalne, bo pozostałe duże kluby głosowały niemal jednolicie za. Tylko pojedyncze osoby z PiS odstąpiły od tej wstrzymującej linii: 1 głos za i 2 przeciw. Konfederacja i Konfederacja Korony Polskiej również w całości wstrzymały się od głosu.