Sejm odrzucił poprawkę do ustawy chroniącej krytyków

Głosowanie dotyczyło jednej z poprawek zgłoszonych na ostatnim etapie prac nad ustawą, która ma chronić dziennikarzy, blogerów, naukowców, aktywistów i zwykłych mieszkańców przed pozwami wytaczanymi po to, by ich zastraszyć i zniechęcić do publicznej krytyki władzy, firm czy urzędników. Posłowie decydowali, czy zmienić tekst przygotowany wcześniej przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka w dodatkowym sprawozdaniu na trzecie czytanie. Poprawka nr 12 nie uzyskała poparcia - przepadła zdecydowaną większością głosów, więc ustawa poszła dalej w wersji rekomendowanej przez komisję, bez tej konkretnej zmiany.

Poprawka nr 12 dotyczyła zapisu w tekście ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej, przygotowanym przez komisję na etapie trzeciego czytania. Z dostępnych materiałów sejmowych nie da się odtworzyć jej dokładnej treści - dodatkowe sprawozdanie komisji nie zawiera opisu poszczególnych poprawek, a jedynie wynik głosowania nad nimi. Wiadomo natomiast, że Sejm ją odrzucił, więc do ustawy nie trafiła zmiana proponowana przez jej autorów - obowiązuje wersja wcześniej uzgodniona w komisji.

Z dostępnych danych nie wynika, który klub lub który poseł formalnie zgłosił poprawkę nr 12 - pojawiła się ona w dodatkowym sprawozdaniu komisji sprawiedliwości przygotowanym na trzecie czytanie. Rozkład głosów wskazuje, że najmocniej poparli ją posłowie Lewicy.

Dla osób, które publicznie krytykują władzę, firmy czy urzędników - dziennikarzy, blogerów, naukowców, działaczy lokalnych, ale też zwykłych mieszkańców komentujących np. decyzje wójta czy inwestora - odrzucenie tej poprawki oznacza, że ochrona przed pozwami-kagańcami pozostaje w kształcie zaproponowanym przez komisję, bez zmiany, o którą zabiegali autorzy poprawki. Dokument nie podaje, ilu osób ta konkretna różnica mogłaby dotyczyć, ale sama ustawa - według wcześniejszej analizy druku - adresowana jest do każdego, kto może zostać pozwany za publiczny głos w sprawie ważnej społecznie.

Poprawkę odrzucono zdecydowaną większością: 29 głosów za, 387 przeciw, 21 wstrzymujących się. Przeciw byli niemal wszyscy posłowie największych klubów: PiS (0 za, 178 przeciw), KO (3 za, 150 przeciw), PSL-Trzecia Droga (0 za, 30 przeciw) i Polska2050 (0 za, 11 przeciw). Wyraźnie inaczej głosowała Lewica - 16 posłów za, tylko 2 przeciw - podobnie jak koło Razem (4 za) i część niezrzeszonych (4 za, 2 przeciw, 1 wstrzymanie). Konfederacja, Konfederacja KP i Demokracja w całości wstrzymały się od głosu, nie popierając ani nie odrzucając poprawki wprost.

Ponieważ poprawka przepadła, nie wpłynie ona w żaden sposób na ostateczny kształt ustawy - obowiązuje treść zaproponowana przez komisję sprawiedliwości. Sama ustawa, według wcześniejszej analizy druku, przewiduje m.in. możliwość żądania od osoby pozywającej wpłaty kaucji na pokrycie kosztów obrony oraz obowiązek szybszego rozpatrywania przez sąd spraw, które uzna za próbę zastraszenia krytyka. Dokumenty dotyczące tej konkretnej poprawki nie zawierają Oceny Skutków Regulacji ani szacunków kosztów.

Głosowanie odbyło się 15 maja 2026 r. podczas trzeciego czytania ustawy, w oparciu o dodatkowe sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę; trafiła ona później do Senatu, a 19 czerwca 2026 r. podpisał ją Prezydent.

Wewnątrz Lewicy doszło do wyraźnego rozłamu z resztą koalicji rządzącej: 16 posłów tego klubu zagłosowało za poprawką, a tylko 2 przeciw - to jedyny liczący się klub, w którym większość poparła zmianę. Tymczasem pozostałe kluby koalicji - KO, Polska2050 i PSL-Trzecia Droga - głosowały niemal jednolicie przeciw, praktycznie tak samo jak opozycyjne PiS. Taki układ sugeruje, że spór o tę poprawkę przebiegał bardziej wewnątrz obozu rządzącego niż na linii koalicja-opozycja.