Sejm odrzucił poprawkę o ochronie krytyków władzy

Posłowie głosowali nad poprawką nr 13 zgłoszoną podczas ostatnich prac nad ustawą, która ma chronić przed pozwami dziennikarzy, blogerów, naukowców i zwykłych ludzi krytykujących publicznie władzę, urzędy czy firmy. Chodzi o tak zwane pozwy-kneble - sprawy sądowe wytaczane nie po to, by je wygrać, ale by zmęczyć i zastraszyć krytyka kosztami i czasem trwania procesu. Poprawka nie uzyskała poparcia większości, więc ustawa poszła dalej w kształcie uzgodnionym wcześniej przez komisję, bez zmiany, którą ta poprawka proponowała.

Materiały nie precyzują treści poprawki nr 13. Rozkład głosów sugeruje jednak, że chodziło o wzmocnienie ochrony osób pozywanych - poparła ją niemal wyłącznie lewica (Lewica, Razem), reszta klubów, także koalicyjnych, była przeciw.

Gdyby przeszła, mocniejszą ochronę przed pozwami-kneblami zyskaliby dziennikarze, blogerzy, aktywiści i zwykli ludzie krytykujący władzę czy firmy. Skoro upadła, obowiązuje wersja bez tego dodatkowego zabezpieczenia.

Wynik jednoznaczny: 38 głosów za, 397 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za było niemal wyłącznie koło poselskie Razem (4 na 4) i klub Lewica (19 na 19) - czyli lewe skrzydło koalicji rządzącej. Pozostałe kluby głosowały w zdecydowanej większości przeciw: KO (6 za, 142 przeciw), Polska2050 (3 za, 10 przeciw), PSL-TD (0 za, 31 przeciw), PiS (1 za, 176 przeciw), Konfederacja razem z Konfederacją Korony Polskiej (0 za, 16 przeciw), Centrum (1 za, 14 przeciw) oraz Demokracja (0 za, 4 przeciw). Poprawka nie miała szans, bo poparła ją tylko niewielka część Sejmu.

Ponieważ poprawka przepadła, ustawa poszła dalej w kształcie uzgodnionym wcześniej przez komisję sprawiedliwości - bez dodatkowego wzmocnienia ochrony, o które zabiegała lewica. Dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) dla tej konkretnej poprawki, więc nie da się oszacować, ilu osobom zabrakło tej dodatkowej ochrony. Ustawa jako całość została uchwalona tego samego dnia, przeszła przez Senat, a 19 czerwca 2026 r. podpisał ją prezydent - weszła do porządku prawnego jako osobna ustawa o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej.

Poprawka ujawniła rozłam w obozie rządzącym: lewicowa część koalicji (Lewica, Razem) chciała mocniejszej ochrony przed pozwami-kneblami, powołując się na wcześniejszą opinię Rady Działalności Pożytku Publicznego, według której projekt rządowy może dawać zbyt słabą ochronę wobec pozwów przygotowanych przez doświadczonych prawników. Centrowi koalicjanci (KO, Polska2050, PSL-TD) tego pomysłu nie poparli, głosując tak samo jak opozycja.

Widać wyraźny podział wewnątrz koalicji rządzącej: Lewica (19 za, 0 przeciw) i koło Razem (4 za, 0 przeciw) głosowały jednolicie za poprawką, podczas gdy KO (6 za, 142 przeciw), Polska2050 (3 za, 10 przeciw) i PSL-TD (0 za, 31 przeciw) w zdecydowanej większości ją odrzuciły - po stronie lewicowych koalicjantów zagłosowała tylko garstka ich posłów.