Trójmiasto zyskuje wspólny samorząd metropolitalny

Sejm uchwalił ustawę, która tworzy nowy związek metropolitalny obejmujący Gdańsk, Gdynię i Sopot razem z częścią sąsiednich gmin. To oznacza, że część spraw, którymi dziś zajmuje się każdy urząd miasta czy gminy osobno - na przykład rozkłady jazdy autobusów, tramwajów i pociągów metropolitalnych, przygotowanie na upały i podtopienia czy opiniowanie dużych inwestycji budowlanych - będzie od teraz ustalana wspólnie przez wszystkie samorządy wchodzące w skład związku.

• Transport publiczny: dziś każde miasto planuje trasy i rozkłady osobno → po zmianie związek metropolitalny wspólnie koordynuje autobusy, tramwaje i pociągi metropolitalne między Gdańskiem, Gdynią, Sopotem a gminami, które przystąpią.
• Skład związku: automatycznie obejmuje Gdańsk, Gdynię i Sopot → sąsiednie gminy mogą dołączyć dobrowolnie, dopiero po zgodzie swoich rad i konsultacjach z mieszkańcami.
• Duże inwestycje budowlane: dziś opiniuje je każda gmina osobno → po zmianie związek metropolitalny może wydawać wspólną opinię w sprawach ważnych dla całego obszaru.
• Przygotowanie na zagrożenia, takie jak upały czy podtopienia, będzie planowane wspólnie dla całego obszaru metropolitalnego, a nie osobno przez każdy samorząd.
• Powstaje nowy organ - zgromadzenie i zarząd związku metropolitalnego, złożone z przedstawicieli wchodzących w jego skład samorządów, które będą podejmować te wspólne decyzje.

Projekt złożył rząd. W Sejmie pracowały nad nim komisje administracji oraz samorządu terytorialnego, a celem - według uzasadnienia - było wspólne planowanie transportu i inwestycji w obszarze Trójmiasta.

Jeśli mieszkasz w Gdańsku, Gdyni lub Sopocie - automatycznie znajdziesz się w nowym związku metropolitalnym. Nie oznacza to jednak nowych opłat ani zmiany Twoich codziennych obowiązków - w praktyce chodzi o lepiej dopasowane rozkłady autobusów, tramwajów i pociągów między miastami oraz wspólne planowanie dużych inwestycji.

Jeśli mieszkasz w gminie sąsiadującej z Trójmiastem - Twój samorząd może dobrowolnie dołączyć do związku, ale wymaga to zgody rady gminy i konsultacji z mieszkańcami, więc na razie nic się automatycznie nie zmienia. Dokument nie podaje, ile dokładnie gmin ostatecznie wejdzie w skład związku ani ilu mieszkańców to obejmie.

Za przyjęciem ustawy głosowało 245 posłów, przeciw 185, jedna osoba wstrzymała się. Jednoznacznie za byli posłowie Koalicji Obywatelskiej (153:0), Polski 2050 (11:0), PSL-Trzeciej Drogi (31:0), klubu Centrum (14:0) i Lewicy (20:0). Cały klub PiS głosował przeciw (0:173, przy 1 wstrzymaniu się). Konfederacja była podzielona dokładnie po połowie (6:6), a mniejszy klub Konfederacja Korony Polskiej głosował w całości przeciw (0:3).

Dostępny kontekst nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami, więc nie da się podać, ile wdrożenie będzie kosztować gminy. Jakościowo: samorządy wchodzące w skład związku metropolitalnego przekażą część swoich zadań - głównie planowanie transportu publicznego i opiniowanie dużych inwestycji - na poziom wspólnego związku, zamiast załatwiać je każdy osobno. Sprawy indywidualne mieszkańców, jak decyzje wydawane w urzędzie miasta czy gminy, nadal będzie załatwiał dotychczasowy urząd - ustawa nie zmienia, gdzie mieszkaniec składa wniosek ani zasad odwoływania się od decyzji. Ustawa weszła w życie po podpisie prezydenta 2 lipca 2026 r.

Ustawę uchwalono w trzecim czytaniu 29 maja 2026 r. Senat wniósł poprawki, z których Sejm przyjął część 11 czerwca 2026 r. Prezydent podpisał ustawę 2 lipca 2026 r.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie. Klub PiS w całości głosował przeciw ustawie - co może wynikać z obaw o przekazanie części kompetencji pojedynczych gmin na rzecz nowego, wspólnego organu. Za ustawą stanęły wszystkie kluby koalicji rządzącej. Wewnątrz Konfederacji zdania były podzielone dokładnie po połowie, co pokazuje, że spór nie przebiegał wyłącznie wzdłuż osi rząd-opozycja.

Najciekawszy podział widać w klubie Konfederacja, gdzie głosy rozłożyły się dokładnie po połowie (6 za, 6 przeciw) - to rzadki przypadek braku jednolitej linii w tym klubie. Wśród posłów niezrzeszonych większość (5) była za, ale jedna osoba głosowała przeciw. Pozostałe kluby głosowały niemal jednolicie, zgodnie z podziałem koalicja-opozycja.