Sejm przyjmuje poprawki do reformy praw uczniów

Posłowie głosowali nad pakietem poprawek nr 12-14 zgłoszonych do projektu zmieniającego Prawo oświatowe oraz ustawę o systemie oświaty. Same poprawki zostały przygotowane przez Komisję Edukacji i Nauki i zebrane w dodatkowym sprawozdaniu tuż przed ostatecznym, trzecim czytaniem całej ustawy. Projekt bazowy, którego dotyczą te poprawki, wprowadza m.in. spisane prawa ucznia (np. do ochrony wizerunku i prywatności) oraz nową funkcję szkolnego rzecznika praw uczniowskich, do którego dziecko może się bezpłatnie poskarżyć. Przyjęcie poprawek 12-14 oznacza, że ich treść trafiła do ostatecznego kształtu ustawy, nad którą Sejm głosował chwilę później.

Poprawki 12-14 zostały przegłosowane łącznie jako jeden pakiet zgłoszony w dodatkowym sprawozdaniu komisji, tuż przed III czytaniem ustawy. Dostępne materiały nie podają ich szczegółowej treści przepisowej, ale dotyczą tej części projektu, która wprowadza szkolnego rzecznika praw uczniowskich oraz katalog praw ucznia (m.in. ochronę danych i wizerunku, prawo do bezpłatnej skargi). Ich przyjęcie oznacza, że ostateczny tekst ustawy uwzględnia zmiany zaproponowane przez komisję na tym etapie, a nie wcześniejszą wersję z pierwszego sprawozdania.

Poprawki przygotowała Komisja Edukacji i Nauki w toku prac nad projektem rządowym, w ramach dodatkowego sprawozdania złożonego przed III czytaniem. Z dostępnych danych nie wynika, który konkretnie poseł lub klub był ich bezpośrednim autorem.

Różnica wynikająca z tych poprawek dotyczy tych samych grup, których dotyczy cała reforma: uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, ich rodziców oraz nauczycieli pełniących funkcję opiekuna samorządu uczniowskiego (którzy z mocy ustawy zostaną jednocześnie szkolnymi rzecznikami praw uczniowskich). Dokument nie podaje, ilu uczniów lub nauczycieli obejmie dokładnie treść tych trzech poprawek z osobna - wiadomo natomiast, że kształtują one ostateczną wersję przepisów, które wejdą w życie dla wszystkich szkół objętych ustawą.

Za przyjęciem poprawek głosowało 247 posłów, przeciw 173, a 2 wstrzymało się od głosu. Podział był wyraźnie blokowy: KO (153 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za), PSL-TD (28 za), Centrum (14 za), Razem (4 za) i Konfederacja (10 za, 2 wstrzymało się) głosowały niemal jednolicie za. PiS był jedynym klubem głosującym w całości przeciw (0 za, 169 przeciw), co przesądziło o podziale koalicja-opozycja. W Lewicy 17 posłów było za, a 2 przeciw - niewielkie odstępstwo od linii klubu.

Przyjęcie poprawek 12-14 oznacza, że ich treść weszła do ostatecznej wersji ustawy, nad którą Sejm głosował w całości tego samego dnia (29 maja 2026 r.) i którą ostatecznie uchwalił. W praktyce zmienia to końcowy kształt przepisów o prawach ucznia i szkolnym rzeczniku praw uczniowskich w porównaniu z wcześniejszą wersją projektu sprzed dodatkowego sprawozdania komisji - dokładny zakres tej różnicy nie jest jednak opisany w dostępnych materiałach.

Głosowanie odbyło się w III czytaniu, 29 maja 2026 r., bezpośrednio przed uchwaleniem całej ustawy. Później ustawa trafiła do Senatu, a Prezydent zgłosił do niej weto 2 lipca 2026 r. Mimo to proces zakończył się statusem Uchwalona - ustawa ostatecznie weszła w życie.

Głosowanie nie było jednomyślne - PiS głosował w całości przeciw (169 głosów), podczas gdy pozostałe kluby, w tym rządząca koalicja, poparły poprawki niemal jednogłośnie. Taki układ głosów, powtarzający się także przy głosowaniu nad całą ustawą i utrzymany mimo późniejszego weta Prezydenta, wskazuje na zasadniczy spór polityczny wokół całej reformy Prawa oświatowego, a nie wyłącznie wokół tych trzech poprawek z osobna.

Poza główną linią podziału koalicja-opozycja widać drobne odstępstwa od jednolitości: w Lewicy 2 posłów zagłosowało przeciw przy 17 głosach za, w Konfederacji 2 posłów wstrzymało się przy 10 głosach za, a w klubach Demokracja i niez. po jednym posłu głosowało inaczej niż większość swojego ugrupowania. Nie są to jednak odstępstwa zmieniające ogólny wynik głosowania.