Parytet płci w zarządach giełdowych: poprawki przyjęte

Posłowie głosowali nad dwiema poprawkami (nr 2 i 3) do rządowego projektu ustawy, który wprowadza zasadę równowagi płci w zarządach i radach nadzorczych dużych spółek notowanych na giełdzie. Projekt bazowy zakłada, że przy równych kwalifikacjach kandydatów pierwszeństwo w wyborze do władz takiej spółki ma osoba płci niedoreprezentowanej, a kandydatka lub kandydat pominięci wbrew tej zasadzie mogą domagać się odszkodowania. Głosowanie odbyło się po tym, jak projekt wrócił do komisji po drugim czytaniu w celu ponownego przygotowania sprawozdania - to właśnie w tym sprawozdaniu (dokument 2733-A) znalazły się poprawki poddane dziś pod głosowanie. Wynik 233 głosów za oznacza, że obie poprawki zostały włączone do tekstu ustawy, z którym projekt idzie dalej.

Dokumenty dostępne w tej analizie nie zawierają pełnej treści poprawek nr 2 i 3 - nie da się więc precyzyjnie wskazać, który konkretny fragment przepisu one zmieniają. Wiadomo natomiast, że dotyczą tego samego projektu: wprowadzenia zasady pierwszeństwa dla niedoreprezentowanej płci przy wyborze do władz dużych spółek giełdowych oraz prawa do odszkodowania w razie naruszenia tej zasady. Ich przyjęcie oznacza, że ten mechanizm - w wersji uwzględniającej poprawki - zostaje utrzymany w projekcie idącym do dalszych prac, a nie zostaje z niego usunięty ani zasadniczo zmieniony.

Poprawki zostały zgłoszone w toku drugiego czytania i rozpatrzone przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która przedstawiła dodatkowe sprawozdanie. Sam projekt ustawy pochodzi od rządu i wdraża unijne przepisy o równym traktowaniu w spółkach publicznych.

Zwykłego obywatela ta poprawka dotyczy pośrednio. Bezpośrednio odczują ją osoby kandydujące do zarządu lub rady nadzorczej dużej spółki giełdowej (zatrudniającej co najmniej 250 osób i przekraczającej określone progi finansowe) - jeśli przy równych kwalifikacjach ich płeć jest w takim organie niedoreprezentowana, zyskują pierwszeństwo, a w razie naruszenia zasad rekrutacji - prawo do odszkodowania. Mikro, małe i średnie firmy, nawet notowane na giełdzie, są z tego obowiązku całkowicie zwolnione. Dokument nie podaje, ilu konkretnie kandydatów czy spółek to obejmie ani jak dokładnie zmieniają to same poprawki 2-3 w porównaniu z wcześniejszą wersją projektu.

Wynik jest wyraźnie podzielony politycznie: 233 głosy za, 171 przeciw, 17 wstrzymujących się. Za głosowały niemal jednomyślnie kluby koalicji rządzącej: KO (148 za, 1 wstrzymanie), Polska2050 (13 za), PSL-TD (30 za), Centrum (13 za), Lewica (20 za) oraz mniejszy klub „Razem” (4 za). Całkowicie przeciw był PiS (165 głosów, zero za). Konfederacja w większości wstrzymała się (13 głosów), przy 1 głosie przeciw, a mniejszy klub Konfederacja KP wstrzymał się w całości (3 głosy). Klub Demokracja głosował przeciw (3 głosy). Posłowie niezrzeszeni byli podzieleni (5 za, 2 przeciw). Podział pokrywa się z liniami politycznymi znanymi z wcześniejszych głosowań nad tym projektem - koalicja rządząca za, opozycja PiS przeciw, Konfederacja w większości wstrzymana.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji odnoszącej się konkretnie do tych dwóch poprawek, więc nie da się podać żadnych kwot ani liczby spółek czy kandydatów, na których wpłynie ich treść. Praktyczny skutek przyjęcia poprawek nr 2-3 jest taki, że mechanizm pierwszeństwa dla niedoreprezentowanej płci przy wyborze do władz dużych spółek giełdowych oraz prawo do odszkodowania za naruszenie tej zasady pozostają częścią projektu w wersji kierowanej do dalszych etapów prac, zamiast zostać z niego usunięte na tym etapie.

To kontynuacja drugiego czytania: 1 lipca 2026 r. Sejm odesłał projekt z powrotem do komisji w celu przygotowania dodatkowego sprawozdania, które komisja przedstawiła 2 lipca 2026 r. Dzisiejsze głosowanie nad poprawkami 2-3 to element tego sprawozdania - po rozstrzygnięciu wszystkich poprawek projekt przechodzi do głosowania nad całością ustawy.

Głosowanie odzwierciedla wyraźny podział polityczny wokół samej idei parytetu płci we władzach spółek: kluby koalicji rządzącej popierają wprowadzenie pierwszeństwa dla niedoreprezentowanej płci jako sposobu na wyrównanie szans w zarządach dużych firm giełdowych, natomiast PiS w całości głosował przeciw, a Konfederacja w większości wstrzymała się od głosu - co wskazuje na sprzeciw wobec regulowania składu władz spółek prywatnych przez ustawę. Dokumenty dostępne w tej analizie nie zawierają jednak zapisu debaty ani stanowisk poszczególnych klubów uzasadniających ten podział.