Przewóz na żądanie w gminach - poprawka odrzucona

Sejm głosował nad tzw. wnioskiem mniejszości - czyli propozycją zmiany zgłoszoną przez część posłów w komisji, którzy nie zgodzili się z ostatecznym kształtem przepisów o publicznym transporcie zbiorowym wypracowanym przez większość komisji. Cała ustawa dotyczy m.in. wprowadzenia przewozu na żądanie - gmina będzie mogła zamiast pustego autobusu jeżdżącego według rozkładu, który prawie nikt nie używa, uruchomić usługę, w której mieszkaniec zamawia kurs, a po niego przyjeżdża samochód. Wniosek mniejszości nr 6 chciał zmienić fragment tego rozwiązania w wersji innej niż zaproponowała większość komisji. Posłowie ten wniosek odrzucili (188 za, 247 przeciw) - zostaje więc wersja komisji, a nie alternatywa mniejszości. Tego samego dnia, 17 lipca 2026 r., cała ustawa została ostatecznie uchwalona.

Ponieważ wniosek mniejszości nie przeszedł, w ustawie utrzymuje się wersja przyjęta przez większość komisji. Z treści projektu wynika, że najważniejsze zmiany dla mieszkańców to:

• Gmina zyskuje możliwość uruchomienia przewozu na żądanie zamiast prowadzenia nierentownej stałej linii autobusowej.
• Mieszkaniec zamawia kurs wcześniej (np. dzień przed), zamiast czekać na autobus jeżdżący pustym rozkładem.
• Do przejazdów na żądanie nie będą automatycznie stosowane zwykłe ulgi ustawowe (np. dla uczniów czy emerytów).

Dokument nie precyzuje, jaką dokładnie zmianę do tego rozwiązania proponował akurat wniosek mniejszości nr 6 - wiadomo tylko, że został odrzucony, więc powyższy kształt przepisów pozostaje bez zmian z tego wniosku.

Jeśli mieszkasz na wsi, w małej miejscowości albo w okolicy, z której ludzie się wyprowadzają, i dziś nie masz autobusu, bo linia się gminie nie opłaca - ta ustawa (w wersji, która ostała się po odrzuceniu wniosku mniejszości) daje twojej gminie narzędzie, by zamiast pustego autobusu uruchomić przewóz na żądanie: zamawiasz kurs, a nie czekasz na rozkład jazdy, którego nikt nie używa. Ma to jednak swoją cenę - jeśli jesteś uczniem, studentem albo emerytem korzystającym dziś z ustawowych ulg na przejazdy, w przypadku przewozu na żądanie te ulgi mogą nie zadziałać automatycznie. Dokument nie podaje, ilu mieszkańców gmin może skorzystać z takiego rozwiązania ani ile gmin faktycznie zdecyduje się je wprowadzić - to zależy od decyzji poszczególnych samorządów.

Wynik podzielony: 188 za przyjęciem wniosku mniejszości, 247 przeciw, 8 wstrzymało się - wniosek przepadł. PiS głosował niemal jednolicie za (179 za, 0 przeciw), podczas gdy pozostałe kluby były przeciw: KO (152 przeciw), PSL-TD (32 przeciw), Lewica (21 przeciw), Polska2050 i Centrum (po 14 przeciw), Konfederacja_KP (3 przeciw). Klub Konfederacja był podzielony: 6 przeciw i aż 7 wstrzymań. Koło Razem głosowało w całości za (4 za). Wynik pokazuje wyraźny podział: PiS kontra reszta izby.

Kontekst nie zawiera Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami dla tego wniosku mniejszości. Jakościowo, skutkiem odrzucenia wniosku jest utrzymanie wersji ustawy zaproponowanej przez większość komisji: gminy zyskują nowe narzędzie (przewóz na żądanie) do obsługi mieszkańców tam, gdzie stałe linie autobusowe się nie opłacają, ale będą musiały same zorganizować taką usługę i policzyć jej koszty. Mieszkańcy korzystający z ulg ustawowych powinni liczyć się z tym, że przy przejazdach na żądanie te zniżki mogą nie obowiązywać wprost. Ustawa jako całość została tego samego dnia uchwalona, więc powyższy kształt przepisów wchodzi w życie zgodnie z harmonogramem przewidzianym w ustawie.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie (188:247, czyli ok. 43:57) - kwalifikuje się jako sporne. PiS niemal jednolicie popierał wniosek mniejszości, pozostałe kluby koalicji rządzącej oraz Konfederacja_KP go odrzuciły. Dokument nie precyzuje, jakiej dokładnie zmiany dotyczył wniosek nr 6, więc nie da się jednoznacznie opisać osi sporu merytorycznego - wiadomo jedynie, że linia podziału przebiegała między PiS a resztą izby.

Najbardziej nietypowo zachował się klub Konfederacja: zamiast jednolitego głosu, 6 posłów było przeciw, a aż 7 wstrzymało się od głosu - to wyraźny brak wspólnej linii w tym klubie. Pozostałe kluby głosowały w miarę jednolicie: PiS niemal w całości za, reszta niemal w całości przeciw.