Do druku nr 1758 - opinia Stowarzyszenia SBB

Czego dotyczy?

Ten dokument to opinia Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB) do rządowego projektu specjalnej ustawy, która ma przyspieszyć i uprościć sprawy sądowe kredytobiorców pozywających banki w sprawach kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego i innych walut obcych. W polskich sądach toczy się dziś, według SBB, około 200 tysięcy takich spraw, a wiele z nich ciągnie się latami. Ustawa wprowadza nowe, szybsze zasady rozpoznawania tych sporów. SBB, które reprezentuje kredytobiorców frankowych, w większości popiera kierunek zmian, ale zgłasza poważne zastrzeżenia do jednego z rozwiązań.

Co się zmienia?

Kredytobiorca będzie mógł zawiesić spłatę rat kredytu frankowego na czas trwania procesu sądowego z bankiem.
Sąd będzie mógł rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, czyli bez organizowania rozprawy z udziałem stron - ma to przyspieszyć wydawanie wyroków.
Zeznania świadków i stron będzie można składać na piśmie, a przesłuchania będą mogły odbywać się online zamiast na sali sądowej.
Bank zyska więcej czasu na zgłoszenie żądania zwrotu pożyczonej kwoty (tzw. zarzutu potrącenia) - aż do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji, również w sprawach, które już się toczą.
Nowe zasady obejmą nie tylko nowe pozwy, ale też setki tysięcy spraw już będących w sądach.

Kto za tym stoi?

Samą ustawę przygotował rząd. Ten dokument to opinia Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu (SBB), które reprezentuje kredytobiorców frankowych. Podpisał ją prezes SBB Arkadiusz Szcześniak i przesłał Marszałkowi Sejmu 16 października 2025 r.

Wpływ na obywateli

Zmiany dotyczą przede wszystkim osób, które wzięły kredyt mieszkaniowy powiązany z kursem franka szwajcarskiego, euro, dolara lub jena i toczą albo planują wytoczyć sprawę sądową przeciwko bankowi. Jeśli jesteś taką osobą, Twoja sprawa może zakończyć się szybciej - bez rozprawy, na podstawie dokumentów, a zeznania będziesz mógł złożyć pisemnie albo online. Zyskujesz też możliwość zawieszenia spłaty raty na czas procesu, więc nie musisz jednocześnie płacić bankowi i czekać latami na wyrok. Jeśli jednak Twoja sprawa toczy się już od kilku lub kilkunastu lat, bank może pod sam koniec procesu zażądać zwrotu pożyczonego kapitału - zdaniem SBB grozi to tym, że mimo korzystnego wyroku zapłacisz koszty procesu tak, jakbyś przegrał, a w skrajnym przypadku możesz zostać zobowiązany do oddania kapitału podwójnie.

Co mówią eksperci?

Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu ocenia projekt w większości pozytywnie, chwaląc możliwość zawieszenia spłat, rozpoznawanie spraw bez rozprawy i uproszczone zasady dowodowe. Krytykuje jednak wydłużenie czasu, w którym bank może zażądać zwrotu kapitału - ostrzega, że doprowadzi to do sporów o naliczanie odsetek i wydłuży procesy zamiast je skrócić, i wnosi o usunięcie tego przepisu albo ograniczenie go do nowych spraw. Podobne zastrzeżenia zgłosił Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), a prezes Sądu Okręgowego w Opolu ocenił ten pomysł jako nietrafiony, wskazując, że pozbawi strony możliwości odwołania się od tej części wyroku.

Jakie ma skutki?

Ten dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to opinia organizacji społecznej, a nie sam tekst ustawy. Ze stanowiska SBB wynika jednak skala problemu: w polskich sądach toczy się dziś około 200 tysięcy spraw dotyczących kredytów frankowych, więc przyspieszenie procedur może odciążyć sądy i skrócić czas oczekiwania na wyrok dla wielu kredytobiorców. Z drugiej strony, jeśli utrzyma się przepis pozwalający bankom zgłaszać żądanie zwrotu kapitału na końcowym etapie procesu, część kredytobiorców - zwłaszcza tych, którzy sądzą się już wiele lat - może zostać obciążona kosztami procesu mimo korzystnego dla nich wyroku.

Kontekst legislacyjny

Projekt ustawy przygotował rząd. Opinię SBB przesłano do Marszałka Sejmu 16 października 2025 r., w trakcie prac nad projektem. Obecnie ustawa jest już uchwalona i przekazana Prezydentowi do podpisu.

Kontrowersje

Największy spór dotyczy przepisu wydłużającego czas, w którym bank może zażądać od kredytobiorcy zwrotu pożyczonego kapitału - aż do końca procesu przed sądem drugiej instancji, również w sprawach już się toczących. Twórcy projektu zdecydowali się na takie rozwiązanie mimo sprzeciwu Stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz prezesa Sądu Okręgowego w Opolu, którzy ostrzegają, że może to wydłużyć procesy, wywołać spory o naliczanie odsetek, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podwójnego obciążenia kredytobiorcy zwrotem kapitału.

Do druku nr 1758 - opinia Stowarzyszenia SBB

Kredyty we frankach: zawieszenie spłat na czas procesu

Czego dotyczy?

Co się zmienia?

Kto za tym stoi?

Wpływ na obywateli

Co mówią eksperci?

Jakie ma skutki?

Kontekst legislacyjny

Kontrowersje

Jak czytać tę analizę

Spis treści

Komentarze do druku

Do druku nr 1758 - opinia Stowarzyszenia SBB

Analiza AI

Komentarze do druku