Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną.

Rząd proponuje zmianę dziewięciu ustaw, żeby wzmocnić kontrolę sądów nad kontrolą operacyjną, czyli tajną inwigilacją prowadzoną przez policję, Straż Graniczną, służby specjalne (Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego), Żandarmerię Wojskową, Krajową Administrację Skarbową i Służbę Ochrony Państwa. Projekt wypełnia luki w nadzorze - dziś sąd, który zgadza się na podsłuch, nie musi tego uzasadniać, a po zakończeniu inwigilacji nie zawsze jest informowany o jej wynikach. Nowe przepisy mają to zmienić, dając sądom i prokuratorom więcej narzędzi kontroli.

• Sąd, który wydaje zgodę na podsłuch, musi teraz zawsze uzasadnić swoją decyzję - dziś nie miał takiego obowiązku.
• Policja i inne służby będą musiały informować sąd, a nie tylko prokuratora, o wynikach zakończonej inwigilacji, a na żądanie sądu pokazać zebrane materiały jeszcze w trakcie jej trwania.
• Powstaje nowe uprawnienie: sąd i prokurator będą mogli w każdej chwili nakazać przerwanie trwającego podsłuchu, jeśli uznają, że przestały istnieć powody jego prowadzenia - taką decyzję też trzeba będzie uzasadnić.
• Zniszczenie materiałów z podsłuchu, których nie wolno użyć w sprawie karnej, będzie musiało nastąpić w ciągu 3 miesięcy od polecenia sądu (w wyjątkowych sytuacjach czas ten można przedłużyć o kolejne 3 miesiące), a służba będzie musiała powiadomić o tym również sąd, nie tylko prokuratora.
• Znika prawo Inspektora Nadzoru Wewnętrznego do samodzielnego zarządzania podsłuchu wobec policjantów, strażników granicznych, funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa i strażaków podejrzanych o korupcję.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) - to tak zwany projekt rządowy. W uzasadnieniu wskazano, że obecny nadzór sądów nad podsłuchami ma luki, które trzeba domknąć.

Bezpośrednio nowe przepisy dotyczą osób, wobec których służby prowadzą albo mogą prowadzić tajną inwigilację - najczęściej podejrzanych w poważnych sprawach karnych, ale czasem też osób przypadkowo namierzonych przy okazji śledztwa. Jeśli jesteś zwykłym obywatelem i nigdy nie byłeś objęty żadnym postępowaniem karnym, zmiana nie wpłynie na Twoje codzienne życie wprost, ale zwiększa gwarancje, że ewentualny podsłuch będzie lepiej pilnowany przez sąd i krócej trwał, jeśli powody do niego znikną. Jeśli jesteś funkcjonariuszem policji, Straży Granicznej lub Służby Ochrony Państwa podejrzewanym o korupcję, zmienia się to, że Inspektor Nadzoru Wewnętrznego nie będzie już mógł sam, bez dodatkowej kontroli, zarządzić wobec Ciebie podsłuchu.

Do przekazanego materiału nie dołączono żadnych opinii zewnętrznych instytucji (na przykład Sądu Najwyższego czy Prokuratora Generalnego) ani wyników konsultacji społecznych - projekt został jedynie udostępniony publicznie w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji.

Projekt nie ma Oceny Skutków Regulacji (OSR) - w uzasadnieniu wprost napisano, że taka ocena nie była przeprowadzana, więc nie da się podać, ile zmiana będzie kosztować ani ilu dokładnie spraw dotyczy. Z treści dokumentu wynika za to, że więcej obowiązków spadnie na sądy okręgowe i prokuratorów, którzy będą musieli częściej uzasadniać swoje decyzje i częściej pilnować przebiegu podsłuchów, a także na dziewięć służb objętych ustawą, które będą musiały pilnować nowych terminów informowania sądu i niszczenia materiałów. Nowe zasady obejmą tylko podsłuchy zarządzone po wejściu ustawy w życie - kontrole trwające już wcześniej dokończą się na starych zasadach. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia. Projekt nie wpływa na małe i średnie firmy ani na samorządy.

To rządowy projekt ustawy. Etap prac w Sejmie (na przykład data pierwszego czytania) nie wynika z przekazanego materiału. Projekt nie wymagał opinii Unii Europejskiej ani samorządów, bo nie dotyczy tych obszarów.