Do druku nr 2460 - opinia OFSUT

Projekt ustawy, który ocenia Federacja UTW, zmienia dziewięć ustaw i wprowadza m.in.:

• możliwość zamawiania recepty potrzebnej do kontynuacji leczenia przez internetowe konto pacjenta - bez wizyty w przychodni wyłącznie po receptę;
• narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, które mają wspierać lekarzy w stawianiu diagnozy - ale decyzję o leczeniu nadal podejmuje lekarz;
• nowy system zdalnych konsultacji medycznych między lekarzami (tzw. e-Konsylium), dzięki któremu pacjent nie musi jechać do specjalisty, żeby uzyskać drugą opinię;
• bazę danych zdrowotnych całej populacji (Hurtownia Danych e-Zdrowia), która ma pomóc państwu lepiej planować politykę zdrowotną, np. pod kątem starzejącego się społeczeństwa;
• zasady prowadzenia opieki medycznej w domu pacjenta na odległość oraz nowe reguły przechowywania elektronicznej dokumentacji medycznej.

Zmiany dotyczą przede wszystkim pacjentów, ale Federacja UTW zwraca uwagę, że najsilniej odczują je osoby starsze - bo to one najczęściej chorują przewlekle i najczęściej mają trudności z dotarciem do lekarza. Jeśli jesteś osobą starszą z ograniczoną możliwością poruszania się lub mieszkasz daleko od specjalisty, e-recepta zamawiana przez internetowe konto pacjenta oznacza, że nie musisz jechać do przychodni tylko po kolejny wypis leku, a zdalne konsultacje między lekarzami (e-Konsylium) mogą skrócić czekanie na opinię specjalisty. Jeśli jednak nie korzystasz z komputera ani smartfona, Federacja ostrzega, że rozwój takich cyfrowych usług może w praktyce utrudnić Ci dostęp do opieki zdrowotnej, jeśli nie zostaną zachowane tradycyjne, niecyfrowe sposoby załatwiania spraw.

To pismo w całości jest opinią jednej organizacji - Federacji UTW, sporządzoną po konsultacji z Polskim Forum Seniorów. Federacja ogólnie pozytywnie ocenia kierunek zmian, szczególnie chwaląc rozwiązania dotyczące e-recepty, zdalnych konsultacji lekarskich (e-Konsylium) oraz narzędzi wspierających lekarzy przy pomocy sztucznej inteligencji, uznając że mogą one realnie usprawnić leczenie seniorów. Jednocześnie formułuje cztery zastrzeżenia do dalszych prac nad projektem: domaga się zachowania alternatywnych, niecyfrowych sposobów dostępu do świadczeń dla osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym, prostych i dostosowanych do wieku interfejsów nowych narzędzi, wsparcia edukacyjnego dla seniorów uczących się obsługi e-zdrowia oraz utrzymania nadrzędnej roli lekarza - tak, by narzędzia AI wspierały, a nie zastępowały bezpośredni kontakt z pacjentem. Do tego pisma nie dołączono opinii innych instytucji - jest to wyłącznie stanowisko środowiska seniorskiego.

Sama opinia nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to nie jest dokument rządowy, tylko stanowisko organizacji społecznej, więc nie podaje kwot ani liczby osób, których dotkną zmiany. Na podstawie treści opinii można jednak wskazać skutki jakościowe: dla seniorów mobilnych cyfrowo oznacza to łatwiejszy dostęp do recept i konsultacji specjalistycznych bez podróży, dla lekarzy - nowe narzędzia wspomagające diagnozę, a dla systemu ochrony zdrowia - konieczność zbudowania nowych systemów informatycznych (e-Konsylium, hurtownia danych zdrowotnych). Federacja podkreśla ryzyko, że bez dodatkowych działań osłonowych osoby starsze niekorzystające z internetu mogą stracić na dostępności usług, jeśli cyfrowe kanały zaczną zastępować tradycyjne.