Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Piętnastu posłów Konfederacji, z Grzegorzem Płaczkiem jako reprezentantem wnioskodawców, składa projekt, który ma wprowadzić w polskim prawie zasadę tzw. żółtej kartki dla przedsiębiorców. Chodzi o to, żeby urząd - zamiast od razu karać firmę grzywną albo karą pieniężną - najpierw dał jej szansę naprawić błąd, jeśli narusza ona po raz pierwszy przepis związany z prowadzoną działalnością. Projekt zmienia dwie ustawy: kodeks postępowania administracyjnego oraz prawo przedsiębiorców, i dotyczy sposobu, w jaki urzędy administracji publicznej prowadzą postępowania wobec firm.

• Powstaje nowa zasada w kodeksie postępowania administracyjnego: urząd musi odstąpić od kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy firma po raz pierwszy naruszy przepis związany z działalnością i w wyznaczonym terminie przedstawi dowody, że naprawiła błąd lub zgłosiła to odpowiednim instytucjom.
• Zasada nie zadziała, jeśli naruszenie jest rażące, polega na działaniu bez wymaganej koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru, zagraża bezpośrednio bezpieczeństwu, zdrowiu, życiu, środowisku lub interesom konsumentów, grozi dużą szkodą majątkową, ma przynieść firmie znaczną korzyść finansową, albo dotyczy nadzoru finansowego, sanitarnego (bezpieczeństwo żywności), nad wyrobami medycznymi, weterynaryjnego, górniczego lub budowlanego.
• Znika obowiązek automatycznego pisemnego uzasadniania decyzji o pouczeniu zamiast kary - urząd sporządzi je tylko na wniosek firmy.
• W prawie przedsiębiorców mechanizm wezwania do usunięcia naruszenia przed nałożeniem mandatu karnego, dziś dostępny tylko dla firm działających krócej niż 12 miesięcy (lub wracających po co najmniej 3 latach przerwy), obejmie wszystkich przedsiębiorców przy pierwszym naruszeniu danego przepisu.
• Jeśli firma sama naprawi błąd i zgłosi to urzędowi, zanim ten ją wezwie, urząd nie nałoży mandatu - dziś dotyczy to tylko młodych firm, po zmianie każdej.

Projekt złożyła grupa piętnastu posłów Konfederacji (m.in. Sławomir Mentzen, Krzysztof Bosak, Przemysław Wipler), a w pracach nad nim wnioskodawców reprezentuje poseł Grzegorz Płaczek. Celem, wskazanym w uzasadnieniu, jest ułatwienie prowadzenia firmy przez ograniczenie kar za pierwsze, nieumyślne błędy.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób prowadzących własną działalność gospodarczą - od jednoosobowych firm po większe przedsiębiorstwa - a nie bezpośrednio pracowników czy konsumentów. Jeśli prowadzisz firmę i po raz pierwszy nieświadomie złamiesz przepis związany z działalnością, na przykład spóźnisz się ze zgłoszeniem czegoś do urzędu, to zamiast od razu dostać karę finansową lub mandat, dostaniesz najpierw szansę na naprawienie błędu. Jeśli jednak naruszenie jest poważne - zagraża zdrowiu klientów, bezpieczeństwu czy środowisku, albo firma działa bez wymaganej koncesji lub zezwolenia - kara zostanie nałożona od razu, bez pouczenia. Osoby korzystające z usług firm mogą odczuć zmianę pośrednio, jeśli urzędy rzadziej będą karać drobne, pierwsze uchybienia - projektodawcy liczą, że to zachęci do zakładania i prowadzenia firm w Polsce.

Do druku dołączono dwie opinie Biura Analiz Sejmowych (BAS). Pierwsza stwierdza, że projekt nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej, choć zastrzega, że nowej zasady pierwszeństwa pouczenia nie wolno stosować tam, gdzie prawo unijne wymaga kar skutecznych i odstraszających. Druga opinia BAS uznaje, że projekt nie jest ustawą wykonującą prawo Unii Europejskiej. Do druku nie dołączono opinii innych instytucji, na przykład rządu, Prokuratora Generalnego czy organizacji przedsiębiorców, ani wyników formalnych konsultacji społecznych - w uzasadnieniu projektodawcy piszą jedynie, że nieformalnie zapytali środowiska pracodawców, które przyjęły pomysł pozytywnie.

Do projektu dołączono dokument opisujący jego skutki, ale nie podaje on żadnych konkretnych kwot ani liczby firm, których dotyczy zmiana - projektodawcy wprost piszą, że brakuje danych do takiego wyliczenia. Wskazują za to, że budżet państwa i budżety gmin mogą na początku stracić część wpływów z kar i mandatów, bo firmy będą częściej dostawać pouczenie zamiast kary. Jednocześnie zakładają, że w dłuższej perspektywie zyska na tym gospodarka - dzięki łagodniejszym przepisom ma przybyć nowych firm i miejsc pracy, co przełoży się na wyższe wpływy podatkowe. Urzędy administracji publicznej, na przykład inspekcje czy samorządy, będą musiały dodatkowo wzywać przedsiębiorców do usunięcia naruszeń i czekać na wyznaczony termin, zanim nałożą karę - to dla nich dodatkowy krok proceduralny, ale w zamian rzadziej będą musiały pisać uzasadnienia decyzji o pouczeniu.

Projekt wpłynął do Sejmu 29 maja 2026 r. jako projekt poselski. Biuro Analiz Sejmowych wydało do niego opinie prawne 10 czerwca 2026 r. Dokument nie zawiera informacji o terminie pierwszego czytania ani o przydzieleniu go do komisji sejmowej.