Sejm trzyma się komisyjnej wersji uchwały o Wołyniu

Posłowie głosowali nad wnioskiem mniejszości - czyli poprawką zgłoszoną w komisji przez grupę posłów, którzy nie zgodzili się z ostatecznym kształtem tekstu uchwały o pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach. Sejm łączył wcześniej trzy osobne projekty takich uchwał - o ofiarach na Kresach Wschodnich, o 83. rocznicy zbrodni wołyńskiej i o samym ludobójstwie - w jeden wspólny dokument przygotowany przez komisję. Wniosek mniejszości, popierany głównie przez PiS i Konfederację, nie zebrał wymaganej większości głosów. W efekcie Sejm procedował dalej nad wersją tekstu wypracowaną w komisji, a nie nad propozycją zgłaszającej wniosek grupy posłów.

• Odrzucenie wniosku mniejszości oznacza, że Sejm nie przyjął alternatywnej wersji tekstu zgłoszonej przez część posłów - dalsze prace toczą się nad wersją wypracowaną w komisji.
• Tekst uchwały powstały z połączenia trzech projektów uznaje mordy ukraińskich nacjonalistów na Polakach na Kresach Wschodnich w latach 1939-1947 za ludobójstwo.
• Dokument wzywa do przyspieszenia poszukiwań szczątków ofiar i ich godnego pochówku.
• Uchwała apeluje o działania edukacyjne w szkołach przy okazji 11 lipca - Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa.
• To gest symboliczny - odrzucony wniosek mniejszości, podobnie jak cała uchwała, nie zmienia żadnej ustawy ani nie nakłada obowiązków prawnych.

Wniosek mniejszości zgłosiła w komisji grupa posłów niezgadzająca się z komisyjną, połączoną wersją tekstu uchwały. Dokładny skład tej grupy i pełne uzasadnienie nie wynikają z dostępnych danych - wiadomo jedynie, że w głosowaniu poparły go głównie kluby PiS i Konfederacji.

Uchwała, o której ostateczny kształt toczył się ten spór, nie nakłada na obywateli żadnych obowiązków ani nie zmienia prawa - to gest pamięci, a nie regulacja. Jeśli masz w rodzinie historię związaną z Wołyniem, Galicją Wschodnią czy innymi terenami dawnych Kresów Wschodnich, dokument oznacza oficjalne, choć niewiążące prawnie, potwierdzenie przez Sejm cierpienia Twoich bliskich. Jeśli jesteś nauczycielem lub uczniem, apel o działania edukacyjne przy okazji 11 lipca może w praktyce przełożyć się na lekcje historii i szkolne uroczystości poświęcone zbrodni wołyńskiej. Samo odrzucenie tego konkretnego wniosku mniejszości nie zmienia tych skutków - inaczej byłoby, gdyby wniosek przeszedł i zastąpił tekst komisyjny inną wersją, ale dostępne dane nie precyzują, na czym dokładnie miałaby polegać ta różnica.

Wynik był wyraźnie podzielony: 202 głosy za, 234 przeciw, 5 wstrzymujących się - wniosek przepadł. Za głosowali niemal jednolicie posłowie PiS (179 za), Konfederacji (13 za), Konfederacji Korony Polskiej (3 za) i Demokracji (3 za). Przeciw byli posłowie koalicji rządzącej: KO (151 przeciw), PSL-Trzecia Droga (32 przeciw), Lewica (20 przeciw), Polska2050 (14 przeciw) i Centrum (14 przeciw). Niemal każdy klub głosował w komplecie jednym blokiem - to spór na wyraźnej linii rząd-opozycja, nie głosowanie ponad podziałami.

Uchwała nie ma Oceny Skutków Regulacji, bo jako dokument symboliczny jej nie potrzebuje - nie wiąże się z żadnymi wydatkami z budżetu państwa ani nowymi obowiązkami dla urzędów. Odrzucenie tego konkretnego wniosku mniejszości oznacza, że Sejm kontynuował prace nad tekstem w wersji przygotowanej przez komisję, a nie nad wersją proponowaną przez wnioskodawców. Praktyczny skutek dla obywateli pozostaje taki sam niezależnie od wyniku tego głosowania: to gest pamięci wobec ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich, bez zmian w prawie i bez kosztów dla budżetu.

Głosowanie odbyło się podczas drugiego czytania na posiedzeniu Sejmu 17 lipca 2026 r., już po pracy komisji nad trzema połączonymi projektami uchwał. Odrzucenie wniosku mniejszości otworzyło drogę do głosowania nad całą uchwałą w wersji komisyjnej.

Głosowanie odzwierciedla wyraźny podział polityczny: PiS i Konfederacja poparły wniosek mniejszości, a cała koalicja rządząca - KO, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica i Centrum - była przeciw. Sam temat, czyli uznanie zbrodni wołyńskiej za ludobójstwo w kontekście relacji z Ukrainą podczas trwającej wojny z Rosją, bywa przedmiotem sporu w polskiej polityce. Jednak zdecydowana większość Sejmu - 441 z 460 posłów - wzięła udział w głosowaniu, co pokazuje, że sama potrzeba uczczenia ofiar nie była kwestionowana. Spór dotyczył raczej formy i szczegółów tekstu niż samej idei upamiętnienia.

Niemal wszystkie kluby głosowały w komplecie, jednym blokiem, bez odstępstw. Wyjątkiem byli posłowie niezrzeszeni, którzy podzielili głosy (4 za, 3 przeciw, 1 wstrzymujący się) - to naturalne, bo nie obowiązuje ich żadna wspólna dyscyplina klubowa. Warto odnotować, że PiS i Konfederacja, które w wielu innych sprawach głosują odmiennie, tym razem znalazły się po tej samej stronie.