Sejm uznaje zbrodnię wołyńską za ludobójstwo

Posłowie głosowali nad wspólnym sprawozdaniem komisji, które łączy trzy osobne projekty uchwał dotyczące tej samej sprawy: uznania mordów dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach w latach 1939-1947 - w tym na Wołyniu, w Galicji Wschodniej i Małopolsce Wschodniej - za ludobójstwo. Sejm w ten sposób oficjalnie oddaje hołd ofiarom i potwierdza, że te wydarzenia sprzed ponad 80 lat były zaplanowaną zbrodnią na dużą skalę, a nie - jak bywa to czasem przedstawiane - obustronnym konfliktem etnicznym. Uchwała nie zmienia żadnej ustawy ani nie nakłada obowiązków - to stanowisko historyczne i polityczne, ważne przede wszystkim dla rodzin ofiar oraz mieszkańców dawnych Kresów Wschodnich i ich potomków.

• Sejm oficjalnie uznaje mordy ukraińskich nacjonalistów na Polakach w latach 1939-1947 za ludobójstwo.
• Sejm oddaje hołd wszystkim ofiarom tych zbrodni, w tym mieszkańcom Wołynia i Małopolski Wschodniej.
• Sejm wzywa władze Ukrainy do zmiany nazwy jednostki wojskowej nawiązującej do UPA (Ukraińskiej Powstańczej Armii).
• Sejm apeluje o przyspieszenie poszukiwań szczątków ofiar i ich godny pochówek na terenach dawnych Kresów Wschodnich.
• Sejm wzywa do prowadzenia edukacji historycznej o tych wydarzeniach, zwłaszcza wśród młodzieży, przy okazji 11 lipca - Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa.

Trzy projekty złożyły grupy posłów, w większości z Prawa i Sprawiedliwości (PiS). Komisja Spraw Zagranicznych połączyła je w jedno sprawozdanie, argumentując wspólnym celem - uczczeniem ofiar i przeciwdziałaniem zacieraniu pamięci o zbrodni.

Ta uchwała nie nakłada na nikogo nowych obowiązków, nie zmienia podatków ani niczyich praw - to deklaracja historyczna, nie przepis prawa. Jeśli masz w rodzinie historię związaną z Wołyniem, Galicją Wschodnią lub Małopolską Wschodnią - to oficjalne, choć prawnie niewiążące, potwierdzenie przez Sejm, że doznana wtedy krzywda była ludobójstwem. Jeśli jesteś nauczycielem historii - dokument to sygnał, by w szkołach uczyć o tych wydarzeniach wprost, zwłaszcza przy okazji 11 lipca. Dokument nie podaje, ilu dokładnie potomków ofiar czy mieszkańców dawnych Kresów dotyczy ta sprawa - w praktyce dotyczy każdego, kogo rodzina przeżyła te wydarzenia lub kto interesuje się tą częścią historii Polski.

Wynik był całkowicie jednomyślny: 441 głosów za, 0 przeciw, 0 wstrzymujących się. Za głosowały wszystkie kluby bez wyjątku: PiS (179 za), KO (150 za), PSL-TD (31 za), Polska2050 (14 za), Konfederacja (14 za), Centrum (14 za), Lewica (21 za), Konfederacja Korony Polskiej (3 za), Demokracja (3 za), Razem (4 za) oraz posłowie niezrzeszeni (8 za). Nikt nie zagłosował przeciw ani się nie wstrzymał - w sprawie pamięci o ofiarach ludobójstwa nie było żadnego sporu politycznego.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), bo to uchwała symboliczna, a nie ustawa - nie zmienia prawa i nie kosztuje budżetu państwa. Praktyczny skutek jest polityczny: Polska oficjalnie domaga się od Ukrainy zmiany nazwy jednostki wojskowej nawiązującej do UPA oraz apeluje o wspólne ustalanie losów ofiar i miejsc ich pochówku, co może odbić się na relacjach polsko-ukraińskich. Dla szkół i instytucji zajmujących się pamięcią narodową to sygnał do wzmocnienia edukacji o tych wydarzeniach.

Projekty wpłynęły do Sejmu 8 czerwca 2026 r., trafiły do Komisji Spraw Zagranicznych, pierwsze czytanie odbyło się 2 lipca 2026 r., a 17 lipca 2026 r. Sejm uchwalił połączone sprawozdanie już w drugim czytaniu.