Do druku nr 2355 - opinia NBP

Ten dokument to nie sama ustawa, tylko opinia Narodowego Banku Polskiego do rządowego projektu zmiany przepisów o zarządzaniu kryzysowym. Projekt tworzy nowy sposób ustalania, które obiekty w Polsce (elektrownie, banki, ujęcia wody, sieci telekomunikacyjne) uznaje się za infrastrukturę krytyczną i jak się ją chroni w razie kryzysu. NBP pisze do Sejmu, bo obawia się, że nowe przepisy nie gwarantują wprost, że obiekty samego banku centralnego - na przykład skarbce czy systemy obsługujące pieniądze - zostaną tak samo chronione jak dotychczas.

• Powstaje nowy, odświeżony wykaz infrastruktury krytycznej w Polsce, który zastąpi obecnie obowiązujący.
• O wpisie na nową listę zdecyduje szef Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, ale tylko na wniosek - może go złożyć minister odpowiedzialny za dany dział administracji, właściwy wojewoda albo Komisja Nadzoru Finansowego.
• Przewidziano zasady przejścia ze starego wykazu na nowy, tak by ochrona ważnych obiektów nie miała przerwy.
• NBP zwraca uwagę, że przepisy nie przesądzają wprost, kto miałby wystąpić o wpisanie obiektów banku centralnego na nową listę - a żadna z uprawnionych instytucji nie ma takiego obowiązku.
• Bank proponuje dopisanie do przepisu nowego punktu, który dałby prezesowi NBP prawo samodzielnego wnioskowania o wpis własnych obiektów na listę infrastruktury krytycznej.

Opinię podpisał prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński, odpowiadając na prośbę Kancelarii Sejmu o stanowisko wobec rządowego projektu ustawy. Sam projekt to inicjatywa rządu.

Na pierwszy rzut oka temat wygląda na sprawę czysto urzędową, ale infrastruktura krytyczna to rzeczy, z których każdy korzysta codziennie - elektrownie, wodociągi, sieci telekomunikacyjne i system bankowy. Jeśli takie obiekty są dobrze chronione i mają jasno określony status prawny, w razie awarii czy kryzysu (na przykład cyberataku albo klęski żywiołowej) państwo szybciej wie, co i jak zabezpieczyć. Jeśli korzystasz z banku, płacisz kartą, wypłacasz gotówkę albo masz oszczędności w złotówkach - pośrednio zależysz od tego, czy obiekty Narodowego Banku Polskiego (na przykład miejsca przechowywania gotówki czy systemy rozliczeniowe) mają zagwarantowaną ochronę jako infrastruktura krytyczna. Gdyby nikt nie zgłosił tych obiektów na nową listę, mogłyby przez jakiś czas nie mieć takiego statusu ochronnego, jaki mają dziś.

To pismo samo w sobie jest opinią - Narodowy Bank Polski wskazuje, że w raporcie z konsultacji do tego projektu uwzględniono już wcześniejsze uwagi banku, tak by nie nakładać na niego nadmiernych obowiązków ze względu na status banku centralnego, i poprawiono zasady przejścia na nowy wykaz infrastruktury krytycznej. Mimo to NBP zgłasza dodatkowe zastrzeżenie: obecne brzmienie przepisów nie gwarantuje wprost, że obiekty banku trafią na nową listę, bo decyduje o tym wniosek innej instytucji, a nie sam bank - dlatego proponuje zmianę dającą prezesowi NBP prawo złożenia takiego wniosku samodzielnie. Do tego konkretnego dokumentu nie dołączono innych opinii ani stanowisk instytucji.

Ten dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to opinia NBP, a nie sama ustawa z analizą kosztów. Z treści pisma wynika jednak konkretna konsekwencja praktyczna: jeśli propozycja NBP nie zostanie uwzględniona, o wpisanie obiektów banku centralnego na nową listę infrastruktury krytycznej będzie musiał wystąpić minister, wojewoda albo Komisja Nadzoru Finansowego - a żaden z nich nie ma takiego obowiązku. W praktyce może to oznaczać okres niepewności co do ochrony obiektów NBP (na przykład miejsc przechowywania gotówki czy systemów obsługujących płatności) po wejściu nowych przepisów w życie, dopóki ktoś nie złoży odpowiedniego wniosku.

To jedna z opinii zebranych przed uchwaleniem ustawy - NBP odpowiedział 14 kwietnia 2026 r. na pismo Kancelarii Sejmu z 12 marca 2026 r. Ustawę ostatecznie podpisał prezydent.