Do druku nr 1962 - opinia PUODO

Prezes UODO ocenia projekt zmiany ustawy o adwokaturze i ostrzega, że zabrakło analizy wpływu nowych przepisów na ochronę danych osobowych adwokatów, kandydatów na adwokatów i ich klientów.

• UODO żąda przeprowadzenia pełnej analizy ryzyk (tzw. testu prywatności) dla danych zdrowotnych, karnych i dyscyplinarnych przetwarzanych przez samorząd adwokacki.
• Krytykuje brak jasnych zasad przechowywania danych oraz prowadzenia zdalnych posiedzeń izb adwokackich.
• Sprzeciwia się zbyt szerokiemu ograniczeniu prawa adwokatów i klientów do informacji o swoich danych.
• Wskazuje na brak odpowiednich zabezpieczeń w systemie informatycznym gromadzącym m.in. numery PESEL adwokatów.

Opinię podpisał Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski, w odpowiedzi na prośbę Kancelarii Sejmu o ocenę komisyjnego projektu zmiany ustawy o adwokaturze.

Jeśli jesteś adwokatem, a twoja zdolność do wykonywania zawodu jest oceniana ze względu na stan zdrowia, twoje dane medyczne mogą być sprawdzane bez jasnych zasad określających, kto ma do nich dostęp i jak długo są przechowywane. Jeśli ubiegasz się o wpis na listę adwokatów, musisz ujawnić informacje o toczących się lub zakończonych postępowaniach karnych i dyscyplinarnych, choć przepisy nie mówią wprost, jak długo takie dane mogą być wykorzystywane. Jeśli korzystasz z pomocy adwokata, twoje dane - także objęte tajemnicą adwokacką - mogą trafić do akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec twojego pełnomocnika.

Dokument zawiera wyłącznie stanowisko Prezesa UODO - w załączniku dołączono także wcześniejsze pismo UODO z 31 października 2025 r. skierowane do Naczelnej Rady Adwokackiej, zawierające analogiczne zastrzeżenia. Do tego pisma nie dołączono opinii innych instytucji, na przykład Prokuratora Generalnego czy Sądu Najwyższego.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to opinia prawna, a nie projekt ustawy. Jeśli uwagi UODO nie zostaną uwzględnione, przyjęte przepisy mogą być niezgodne z unijnymi zasadami ochrony danych, a system informatyczny samorządu adwokackiego, w którym przechowywane są m.in. numery PESEL adwokatów, może pozostać bez odpowiednich zabezpieczeń przed wyciekiem czy nieuprawnionym dostępem.

To opinia prawna dołączona do trwających w Sejmie prac nad komisyjnym projektem zmiany ustawy o adwokaturze. Głos UODO ma charakter doradczy - Sejm nie musi go uwzględnić, ale wskazuje na ryzyko niezgodności projektu z unijnymi przepisami o ochronie danych.

UODO kwestionuje próbę ograniczenia praw adwokatów i klientów do wglądu we własne dane. Projekt zakłada, że samorząd adwokacki może informować o przetwarzaniu danych jedynie przez publikację na swojej stronie internetowej, a prawo do informacji o pochodzeniu danych może być ograniczone, jeśli mogłoby to wpłynąć na wynik postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem UODO takie ograniczenia praw obywateli wymagają dodatkowego uzasadnienia i gwarancji, których projekt nie zawiera.