Do druku nr 1962 - opinia KDPUWP

To pismo Konferencji Dziekanów Publicznych Uniwersyteckich Wydziałów Prawa (KDPUWP) do Marszałka Sejmu, dotyczące zmiany zasad wejścia do zawodu adwokata. Dziekani sprzeciwiają się jednemu fragmentowi projektu zmiany ustawy o adwokaturze - temu, kto zasiada w komisji sprawdzającej kandydatów na egzaminie wstępnym na aplikację adwokacką. Chodzi konkretnie o usunięcie z tej komisji przedstawiciela świata nauki prawa, czyli wykładowcy uczelni.

• Projekt zmiany ustawy o adwokaturze przewiduje, że komisja sprawdzająca kandydatów na aplikację adwokacką będzie liczyć pięciu członków: trzech sędziów wyznaczonych przez Ministra Sprawiedliwości oraz dwóch przedstawicieli Naczelnej Rady Adwokackiej.
• W tym składzie zabraknie miejsca dla przedstawiciela uczelni - taki przedstawiciel nadal zasiada natomiast w komisji egzaminacyjnej na aplikację radcowską.
• Dziekani domagają się przywrócenia w komisji miejsca dla przedstawiciela nauki prawa, wskazując brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla różnicy między zawodem adwokata a radcy prawnego w tej sprawie.

Pismo wystosowała Konferencja Dziekanów Publicznych Uniwersyteckich Wydziałów Prawa - organizacja zrzeszająca dziekanów wydziałów prawa uczelni publicznych. Podpisali je członkowie prezydium konferencji, m.in. dziekani z Uniwersytetu Gdańskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego. Motywacją jest troska o jakość kształcenia prawniczego i spójność zasad naboru do zawodów prawniczych.

To pismo nie dotyczy bezpośrednio większości obywateli, ale ma znaczenie dla osób planujących zostać adwokatem. Jeśli jesteś studentem prawa lub absolwentem szykującym się do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, od składu komisji może zależeć charakter pytań, na podstawie których oceniana będzie twoja wiedza - dziekani ostrzegają, że bez naukowca komisja może stać się bardziej formalistyczna, z pominięciem perspektywy wyniesionej ze studiów. Pośrednio dotyczy to też przyszłych klientów kancelarii adwokackich, bo od jakości egzaminu wstępnego zależy poziom przygotowania nowych adwokatów.

To pismo samo w sobie jest stanowiskiem środowiska akademickiego - uchwałę przyjęto jednogłośnie, 16 głosami za, bez głosów przeciw i wstrzymujących. Dziekani zaznaczają, że proponowana zmiana nie znajduje poparcia samego Ministerstwa Sprawiedliwości. Do tego konkretnego pisma nie dołączono innych opinii ani stanowisk instytucji.

Jeśli Sejm nie uwzględni postulatu dziekanów, komisja kwalifikacyjna do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką będzie się składać wyłącznie z sędziów wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości oraz przedstawicieli samorządu adwokackiego - bez żadnego głosu niezależnego od tych dwóch stron. Pismo nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani szacunków kosztów, bo jest dokumentem opiniującym, a nie projektem ustawy. Dziekani ostrzegają, że taki skład może obniżyć standardy egzaminacyjne, osłabić więź między studiami prawniczymi a wejściem do zawodu, a w dłuższej perspektywie stać się wzorem do podobnego ograniczenia w komisjach innych zawodów prawniczych.

Projekt zmiany ustawy o adwokaturze (komisyjny) jest już na etapie głosowania w Sejmie. Pismo dziekanów wpłynęło 10 lipca 2026 r., tuż przed końcowym etapem prac, z prośbą o przekazanie go posłom. Kopię wysłano też do prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej.

Sporny jest skład komisji egzaminacyjnej na aplikację adwokacką. Autorzy projektu chcą, by zasiadali w niej wyłącznie sędziowie desygnowani przez Ministra Sprawiedliwości oraz przedstawiciele adwokatury, bez przedstawiciela nauki. Dziekani wydziałów prawa uważają to za krok wstecz i element szerszej debaty o wpływie Ministra Sprawiedliwości na dostęp do zawodów prawniczych, wskazując przy tym, że sam resort sprawiedliwości nie popiera tej zmiany. W dokumencie nie ma głosu strony broniącej proponowanego rozwiązania.